Phiên Tòa rút kinh nghiệm dân sự

Tranh chấp kiện đòi tài sản là một trong những lượng án thụ lý lớn hiện nay tại các Tòa án nhân dân hai cấp nói chung trên địa bàn tỉnh Đồng Nai và Tòa án huyện Long thành nói riêng. Lượng án về loại quan hệ tranh chấp này tăng đột biến so với các năm do có mối quan hệ mật thiết với thực tế sau thời gian đất đai có những thay đổi lớn trong các quan hệ chuyển nhượng quyền sử dụng đất. Đặc biệt sau thời gian sốt đất có chiều hướng giảm, những thay đổi về quản lý đất đai ngày càng cụ thể hóa bằng các quy định liên quan đến đất đai ngày càng chặt chẽ từ cấp trung ương đến địa phương. Với Long Thành là một địa phương đang trên đà phát triển, đặc biệt sau khi có dự án sân bay Long Thành và các dự án đường cao tốc thì các vụ án kiện đòi tài sản có liên quan đến đất đai ngày càng phức tạp về tính chất và tăng về số lượng. Thực hiện kế hoạch công tác kiểm sát năm 2024, ngày 21/6/2024 Viện kiểm sát nhân dân huyện Long Thành đã phối hợp với Tòa án nhân dân huyện Long Thành tổ chức phiên tòa xét xử sơ thẩm vụ án dân sự về “Tranh chấp kiện đòi tài sản” giữa các đương sự: - Nguyên đơn: Ông Nguyễn Viết Dũng, sinh năm 1965 Địa chỉ: 2A hẻm 211, tổ 27, khu phố 5, phường Long Bình, TP. Biên Hòa, T. Đồng Nai. - Bị đơn: Ông Thân Tiến Hùng, sinh năm 1960 Địa chỉ: K6/227 K. Văn Hải, thị trấn Long Thành, H. Long Thành, T. Đồng Nai. - Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: 1. Ông Phạm Văn Điền, sinh năm 1974; Địa chỉ: Tổ 34, khu phố 7, p. Long Bình, TP. Biên Hòa, T. Đồng Nai. 2. Chị Nguyễn Thị Anh Phương, sinh năm 1996; Địa chỉ: Số 2A, hẻm 211, tổ 27, khu phố 5, P.Long Bình, TP. Biên Hòa. 3. Bà Nguyễn Thị Thu Thủy, sinh năm 1968 (người thừa kế quyền và nghĩa vụ tố tụng của ông Đại). Địa chỉ: Số 472 Bình Thành, P Bình Hưng Hòa B, Q. Bình Tân, TP. Hồ Chí Minh Quang cảnh tại phiên tòa Quang cảnh tại phiên tòa Nội dung vụ án: Chứng cứ có tại hồ sơ và lời trình bày của các đương sự xác định: Ông Nguyễn Viết Dũng và ông Phạm Văn Điền là chỗ quen biết có mối quan hệ thân thiết với nhau; Vợ chồng ông Trần Xuân Đại và chị Nguyễn Thị Thu Thủy, ông Thân Tiến Hùng là chỗ quen biết. Khoảng năm 2018-2019 ông Dũng, ông Điền và ông Đại có bàn bạc, thỏa thuận với nhau về việc mua đất của ông Thân Tiến Hùng nên ông Dũng nhờ con gái là Nguyễn Thị Anh Phương chuyển 04 tỷ đồng vào tài khoản của ông Trần Xuân Đại, ông Điền cũng góp thêm 500 .000.000 đồng để nhờ ông Đại đặt cọc cho ông Hùng. Sau khi đặt cọc được 4,5 tỷ thì ông Dũng yêu cầu viết giấy đặt cọc, lúc này ông Đại đang ở Hà Nội, nói ông đến gặp ông Hùng là chủ đất. Khi gặp nhau ở TP. Hồ Chí Minh gồm có ông Dũng, ông Điền và ông Hùng. Ông Hùng xác nhận đã nhận từ ông Đại 04 tỷ đồng của ông DũngÔng Đại thừa nhận sau khi nhận tiền của ông Điền và ông Dũng thì ông Đại đã rút tiền mặt giao cho ông Hùng. Còn việc ông Đại nhận tiền của ông Điền lúc nào và chuyển lại cho Hùng khi nào ông không biết. Sau khi ông yêu cầu ông Hùng viết giấy đặt cọc thì ông Hùng nói phải bỏ ra 50 tỷ đồng thì mới giao đất. Ông Dũng xác định không có đủ 50 tỷ đồng, nên ông đòi lại tiền cọc thì ông Hùng nói sẽ làm việc lại với ông Đại đề xác định tiền cọc như thế nào, nếu xác định đúng thì sẽ trả lại. Mấy ngày sau, ông Dũng và ông Điền đến gặp ông Hùng tại quán cà phê của ông Hùng tại Long Thành, tỉnh Đồng Nai. Lúc này ông Hùng vui vẻ xác nhận sẽ trả tiền lại cho ông Dũng đủ 04 tỷ đồng nhưng sau nhiều lần hứa hẹn ông Hùng không trả tiền cho ông Dũng nên ông đã làm đơn tố cáo ông Hùng ra công an. Đến ngày 20/5/2022 Cơ quan cảnh sát điều tra công an tỉnh Đồng Nai ra quyết định đình chỉ điều tra vụ án hình sự. Ngày 11/7/2022 ông Dũng làm đơn khởi kiện ông Hùng về việc yêu cầu trả 04 tỷ đồng như đã thỏa thuận. Đối với ông Điền ông không yêu cầu ông Hùng trả số tiền 500.000.000 đồng góp vốn nói trên. Đối với bị đơn ông Hùng xác định ông nhận tổng cộng 4.4 tỷ đồng từ ông Đại và xác định đây là tiền đặt cọc mua đất, bên mua bỏ cọc thì sẽ mất cọc. Việc thỏa thuận làm ăn chung giữa ông Điền, ông Dũng, ông Đại không liên quan đến ông nên yêu cầu khởi kiện của ông Dũng ông không đồng ý. Tại phiên tòa, Kiểm sát viên đã thực hiện đúng và đầy đủ chức năng của mình. Kiểm sát chặt chẽ việc tuân theo pháp luật tố tụng của Hội đồng xét xử, Thẩm phán, Thư ký Tòa án, việc chấp hành pháp luật của những người tham gia tố tụng; tham gia hỏi các đương sự để làm rõ nội dung vụ án. Trình bày quan điểm về việc giải quyết vụ án. Quang cảnh tại phiên tòa Quang cảnh tại phiên tòa Đây là một vụ án phức tạp được thụ lý vào tháng 7/2022 Tòa án phải thực hiện nhiều biện pháp thu thập tài liệu từ nhiều cơ quan khác nhau như Văn phòng Đăng ký đất đai - tỉnh Đồng Nai chi nhánh huyện Long Thành; Cơ quan Điều tra Công An tỉnh Đồng Nai. Vụ án có nhiều đương sự nên việc tiến hành lấy lời khai, đối chất…rất khó khăn, ngoài ra trong quá trình thu thập chứng cứ có đương sự chết phải tiến hành đưa người thừa kế quyền và nghĩa vụ vào tham gia tố tụng nên vụ án phải kéo dài; Đây cũng là một dạng quan hệ tranh chấp phổ biến và chiếm tỷ lệ lớn hiện nay mà Tòa án thụ lý. Do quá trình thực hiện hợp đồng người có quyền sử dụng đất thường có giấy chứng nhận đang cầm cố, đến ngày ký hợp đồng chưa được xóa thế chấp; Người đặt cọc không phải là người nhận quyền sử dụng đất mà đặt cọc thay cho chủ thể khác nên đến ngày ký hợp đồng chuyển nhượng thường không thực hiện được. Ngày 21/6/2024 phiên Tòa được mở, trong quá trình kiểm sát xét xử tại phiên tòa kiểm sát viên đã làm rõ các nội dung mà Hội đồng xét xử chưa làm được như: Việc bị đơn cho rằng đây là hợp đồng đặt cọc, các bên không thực hiện như hợp đồng thì phải mất cọc, tuy nhiên Kiểm sát viên đã công bố các văn bản do các đương sự có sự thỏa thuận lại tại Cơ quan điều tra công an tỉnh để chứng minh cho hợp đồng đặt cọc được thay thế bởi thỏa thuận của các bên. Việc giao nhận tiền qua người thứ 3 tuy nhiên có sự thừa nhận của các bên nên đây là sự thật không phải chứng minh. Trong bài phát biểu Kiểm sát viên đã có quan điểm chính xác thể hiện vào ngày 20/10/2020 giữa ông Điền, ông Đại, ông Hùng và ông Dũng có ngồi lại và làm bản thỏa thuận về việc bên mua đất xin hoàn lại tiền cọc mua đất. Ông Hùng xác nhận: "Tôi Thân Tiến Hùng sau khi các bên đã đồng ý thỏa thuận tôi đồng ý gửi lại cho ông Điền và ông Dũng số tiền là 04 tỷ đồng thời hạn là 03 tháng kể từ ngày 21/10/2020, nếu không thực hiện đúng tôi sẽ chịu trách nhiệm trước pháp luật". Tuy nhiên đã hết thời hạn 03 tháng kể từ ngày ông Hùng cam kết trả tiền nhưng đến nay ông Hùng vẫn không thực hiện như đã cam kết. Ông Điền trình bày quyền lợi của ông không nằm trong 04 tỷ đồng mà ông Dũng đã chuyển khoản cho ông Đại sau đó ông Đại đã chuyển khoản cho ông Hùng. Ông đề nghị Tòa án tuyên buộc ông Hùng trả lại cho ông Dũng 04 tỷ đồng theo cam kết giữa ông với ông Hùng, ông Đại và ông Dũng đã ký kết. Trên cơ sở sự thừa nhận của các bên đương sự có sự việc ông Điền và ông Dũng có giao cho ông Đại số tiền 4,5 tỷ đồng để ông Đại giao lại cho ông Hùng. Tuy nhiên ông Hùng chỉ thừa nhận thực tế ông chỉ nhận được 4.4 tỷ đồng, còn 100 triệu đồng ông Đại giữ lại làm việc riêng. Sau sự việc mua bán đất giữa các bên không thành thì các bên đã có bản thỏa thuận vào ngày 20/10/2020, trong đó các bên thống nhất ký với nội dung trong vòng 03 tháng ông Hùng đồng ý gửi lại cho ông Điền và ông Dũng số tiền là 04 tỷ đồng, còn ông Đại trả lại ông Điền số tiền 500 triệu đồng. Như vậy, việc thỏa thuận này của các bên là hoàn toàn tự nguyện và không trái với các quy định của pháp luật, không trái đạo đức xã hội cho nên nội dung thỏa thuận này được ghi nhận và có hiệu lực pháp luật. Đến nay đã quá thời hạn quy định trong thỏa thuận tuy nhiên ông Hùng vẫn không thực hiện, bên cạnh đó ông Điền có ý kiến về việc ông không có quyền lợi gì trong số tiền 04 tỷ đồng ông Dũng đang khởi kiện đối với ông Hùng. Từ đó chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn. Kết quả, Hội đồng xét xử đồng quan điểm Viện kiểm sát và tuyên chấp nhận toàn bộ yêu cầu của nguyên đơn. Sau khi kết thúc phiên tòa, Viện kiểm sát nhân dân huyện Long Thành đã tổ chức họp rút kinh nghiệm. Quá trình rút kinh nghiệm, Lãnh đạo cơ quan, Kiểm Sát viên đã đưa ra nhận xét, đánh giá về kết quả tham dự phiên tòa rút kinh nghiệm đối với đồng chí Trần Thị Nhung đúng theo hướng dẫn số 32/HD-VKSTC về tổ chức phiên tòa rút kinh nghiệm. Trên tinh thần đóng góp xây dựng, Lãnh đạo, kiểm sát viên phát biểu đánh giá đồng chí Trần Thị Nhung có tác phong chững chạc, bản lĩnh, phát biểu và ứng xử tốt tại phiên tòa; trong vụ án đồng chí đã đặt ra các câu hỏi làm rõ thêm tình tiết vụ án được các lãnh đạo cán bộ đánh giá cao.