Sau khi Miền Nam hoàn toàn giải phóng, thực hiện Sắc Luật số 01/SL ngày 15/3/1976 của Chính phủ Cách mạng lâm thời cộng hòa Miền Nam Việt Nam và Luật tổ chức Viện KSND năm 1960, Bộ tư pháp - Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa Miền Nam Việt Nam ban hành Nghị định số 09/BTP-NĐ ngày 23/4/1976 thành lập 21 V iện kiểm sát nhân dân cấp tỉnh trực thuộc Trung ương ở các tỉnh, thành phố phía nam trong đó có Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Đồng Nai – bộ phận của Viện KSND. Từ khi mới thành lập đến 1978, biên chế có 71 người, trong đó phần lớn là bộ đội chuyển ngành, có 10 người được điều động từ VKS các tỉnh ngoài Miền Bắc vào, 05 người là học viên Trường Đào tạo cán bộ kiểm sát. Trong đó 80% có trình độ văn hóa Trung học phổ thông, 20% tốt nghiệp Trung học cơ sở. Về trình độ chính trị phần lớn là Sơ cấp, có một số ít là Trung cấp. Về trình độ chuyên môn có 06 Trung cấp kiểm sát, 10 Kiểm sát viên học bổ túc nghiệp vụ kiểm sát từ 3 tháng đến 6 tháng, số cán bộ còn lại Viện KSND tỉnh đã mở lớp bồi dưỡng tập huấn nghiệp vụ thời gian từ 03 ngày đến 1, 2 tháng. Ở Viện kiểm sát tỉnh đã hình thành 07 bộ phận gồm: Kiểm sát chung; Kiểm sát án hình sự kinh tế; Kiểm sát án trị an; Kiểm sát án an ninh; Kiểm sát giam giữ cải tạo và thi hành án; Kiểm sát án dân s ự ; Văn phòng, tổ chức cán bộ và khiếu tố. Đến năm 1982 thành lập Uỷ ban Kiểm sát và 07 Phòng gồm: Kiểm sát chung, Trị an - An ninh, Kinh tế, Dân sự, Giam giữ và Thi hành án, Xét xử hình sự, Văn phòng - Tổ chức cán bộ và khiếu tố. Thực hiện Quyết định số 33/QĐ-76 ngày 02/08/1976 Viện kiểm sát nhân dân tối cao , Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Đồng Nai đã triển khai thành lập được 08 đơn vị: TP. Biên Hòa, Thị xã Vũng Tàu, các huyện Long đất, Châu Thành, Thống Nhất, Duyên Hải, Long Thành, Xuân Lộc. Đến tháng 01/1977 Viện kiểm sát huyện Tân Phú được thành lập, tháng 9/1978 Viện kiểm sát huyện Xuyên Mộc và Vĩnh Cửu được thành lập. Quá trình hoạt động, căn cứ vào chức năng, nhiệm vụ trong từng giai đoạn lịch sử, tổ chức – bộ máy của Viện KSND tỉnh Đồng Nai được bố trí, sắp xếp cho phù hợp. Đến nay, Viện KSND tỉnh Đồng Nai có 13 phòng nghiệp vụ và 11 Viện kiểm sát cấp huyện, thị xã, thành phố. Với tổng biên chế được giao là 308, hiện nay có 294 người, trong đó có 66 Kiểm sát viên Trung cấp, 129 Kiểm sát viên sơ cấp, 39 Kiểm tra viên. Về trình độ chính trị có 79 Cử nhân và Cao cấp, 176 Trung cấp. Về chuyên môn nghiệp vụ có 10 Thạc sĩ, 272 Cử nhân Luật còn lại là Cử nhân chuyên ngành khác và Trung cấp. Về trình độ quản lý nhà nước có 01 Cao cấp, 04 Cao trung cấp, 12 Chuyên viên chính. Về tin học có 05 cử nhân công nghệ thông tin, 169 chứng chỉ A tin học, 108 chứng chỉ B tin học. Về ngoại ngữ có 29 người có chứng chỉ A Anh văn, 229 có chứng chỉ B Anh văn, 09 có chứng chỉ C Anh văn. Qua 40 năm xây dựng và trưởng thành, Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Đồng Nai đã có nhiều đóng góp quan trọng vào việc giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn tỉnh Đồng Nai, góp phần tích cực vào công cuộc phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh nhà. 1) Giai đoạn từ 1976 đến 1985. Đây là thời kỳ đầu cả nước tiến hành công cuộc cải tạo và xây dựng CNXH, Viện kiểm sát nhân dân tỉnh được thành lập và hoạt động theo Luật Tổ chức Viện kiểm sát nhân dân năm 1960, thống nhất thực hiện chức năng, nhiệm vụ của ngành trên phạm vi cả nước. Tuy mới được thành lập, lực lượng còn non trẻ nhưng Viện KSND tỉnh đã tập trung vào việc bảo vệ quyền dân chủ của công dân, coi đó là nhiệm vụ chính trị hàng đầu để ổn định tình hình vùng mới giải phóng, góp phần đấu tranh xóa bỏ pháp luật cũ, thiết lập và củng cố pháp chế xã hội chủ nghĩa. Hoạt động của Viện kiểm sát đã góp phần trấn áp kịp thời, mạnh mẽ đối với bọn phản cách mạng, bọn gián điệp do Mỹ - Ngụy cài lại, trừng trị nghiêm khắc bọn cầm đầu các tổ chức vũ trang, hoạt động xúi giục, lừa đảo người trốn đi nước ngoài, bọn gian thương phá rối thị trường, các băng ổ lưu manh, côn đồ, giết người, cướp của; vận dụng đúng đắn đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước trong việc tham gia giải quyết các tệ nạn xã hội để giữ vững trật tự trị an, củng cố chính quyền cách mạng. Đồng thời đã tích cực phục vụ chủ trương, chính sách thống nhất tiền tệ, cải tạo công thương nghiệp tư bản tư doanh và vận động nông dân đi vào con đường làm ăn tập thể. Thông qua việc đấu tranh chống tội phạm hình sự, Viện kiểm sát đã làm tốt việc tuyên truyền, giáo dục, thuyết phục mọi người tuân thủ pháp chế, phát hiện kiến nghị cùng các ngành, các cấp, các đoàn thể nhân dân khắc phục những vi phạm chính sách và pháp luật… Ngành kiểm sát tỉnh Đồng Nai đã xây dựng kế hoạch công tác kiểm sát tập trung phục vụ các chủ trương chính sách và các nhiệm vụ kinh tế - xã hội do Đảng và Nhà nước đề ra như: cải tạo công thương nghiệp, thu đ ổi tiền, bầu cử Quốc hội và HĐND các cấp, xây dựng tập đoàn và HTX sản xuất nông nghiệp, các ngành kinh tế trọng điểm như nông nghiệp, lương thực, thương nghiệp, ngân hàng…v.v. nhằm bảo vệ tài sản và chế độ quản lý kinh tế xã hội chủ nghĩa; góp phần ổn định đời sống nhân dân, bảo đảm an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội. Đã tiến hành kiểm sát trực tiếp 186 điểm, phối hợp các cơ quan chức năng kiểm tra 353 điểm và yêu cầu các đơn vị tự kiểm tra 260 điểm. Qua công tác kiểm sát Viện kiểm sát hai cấp đã phát hiện và ban hành hàng trăm văn bản kiến nghị, kháng nghị yêu cầu khắc phục sửa chữa thiếu sót sơ hở, vi phạm trong công tác quản lý của các cơ quan nhà nước, kiến nghị xử lý kỷ luật đối với những cá nhân có vi phạm, thu hồi một số lượng lớn tài sản của nhà nước bị chiếm đoạt, đã khởi tố xử lý hình sự 87 vụ án kinh tế. Trong công tác thực hành quyền công tố , đã thụ lý kiểm sát điều tra 4.910 vụ án hình sự; truy tố 4.089 vụ; kiểm sát và xét xử sơ thẩm 3.891 vụ, xét xử phúc thẩm 248 vụ , phối hợp các ngành Công an, Tòa án xác định 106 vụ án điểm đưa ra xét xử lưu động. Trong đó có nhiều vụ án hoạt động phản cách mạng, tổ chức người khác trốn đi nước ngoài, trọng án giết người, cướp tài sản đặc biệt nghiêm trọng… Ngoài việc xử lý bằng biện pháp hình sự, các cơ quan chức năng còn áp dụng nhiều biện pháp xử lý khác như: Tập trung cải tạo, cưỡng bức lao động, cải tạo tại chỗ, quản chế tại nơi cư trú đối với những đối tượng có hành vi vi phạm pháp luật khác. Trong thời kỳ này, t ình hình bắt, tạm giữ, tạm giam trên địa bàn tỉnh Đồng Nai vi phạm xảy ra phổ biến từ tỉnh, huyện đến phường, xã, hàng trăm trường hợp bắt giữ, giam oan sai; bắt, tạm giam, khám xét không có sự phê chuẩn của Viện kiểm sát. Tuy lực lượng cán bộ của ngành Kiểm sát còn mỏng, hoạt động trên địa bàn rộng lớn, nhưng với tinh thần trách nhiệm cao trong bảo về quyền dân chủ của công dân, giữ nghiêm kỷ cương pháp luật, Viện kiểm sát 2 cấp đã tăng cường công tác kiểm sát giam giữ - cải tạo và tích cực chủ động nắm bắt tình hình, báo cáo Tỉnh ủy, Viện kiểm sát nhân dân tối cao; phối hợp các ngành thực hiện việc kiểm tra, kiểm sát để cùng ngành Công an xét thanh lý tha những trường hợp bắt, giữ, giam oan sai; từng bước khắc phục vi phạm. Công tác kiểm sát xét xử dân sự và công tác xét khiếu tố: Thực hiện chức năng, nhiệm vụ của ngành, Viện kiểm sát đã thụ lý kiểm sát 865 vụ, tham gia xét xử 418 vụ ( 243 vụ sơ thẩm, 164 vụ phúc thẩm, 11 vụ giám đốc thẩm) ; kiểm sát lập hồ sơ 279 vụ; khởi tố 135 vụ. Đã tiếp 3.987 lượt người, tiếp nhận 18.275 đơn, trong đó có 5.689 đơn thuộc trách nhiệm giải quyết của ngành theo quy định của pháp luật. Công tác xây dựng ngành được quan tâm và chú trọng. Về tổ chức bộ máy: Đến cuối năm 1985 Viện kiểm sát nhân dân tỉnh có 07 Phòng nghiệp vụ và 09 VKS cấp huyện với biên chế 113 người, trong đó Viện kiểm sát tỉnh có 56 người (15 Kiểm sát viên Trung cấp ), Viện kiểm sát cấp huyện có 57 người (13 Kiểm sát viên Sơ cấp). Để nâng cao trình độ pháp lý cho cán bộ, Lãnh đạo VKS tỉnh đã mở các lớp tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ cho cán bộ mới tuyển dụng vào ngành thời gian từ 3 ngày, 10 ngày, 01 tháng. Phối hợp Viện KSND bạn Sông Bé tổ chức lớp bồi dưỡng nghiệp vụ 2 tháng cho số cán bộ mới vào ngành. Đồng thời đã tuyển dụng và cho đi học tại các khóa do Trường Trung cấp Kiểm sát Hà Nội mở; đề nghị bổ nhiệm cán bộ chức danh quản lý, chức danh tư pháp cho 58 cán bộ ở Viện kiểm sát hai cấp. Mặc dù tổ chức bộ máy mới thành lập, nhưng Viện kiểm sát nhân dân tỉnh đã có nhiều nỗ lực phấn đấu thực hiện tốt nhiệm vụ, góp phần bảo vệ chính quyền cách mạng trong những năm đầu giải phóng, phục vụ chính sách cải tạo XHCN... góp phần thực hiện mục tiêu chiến lược cả nước đi lên CNXH theo Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ IV, V đã đề ra. 2. Giai đoạn 1986-2001. Thực hiện công cuộc đổi mới vì mục tiêu “Dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, văn minh” phấn đấu thực hiện thắng lợi sự nghiệp công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất nước. Hiến pháp năm 1992 ra đời và Luật Tổ chức Viện kiểm sát nhân dân năm 1992 được ban hành tạo cơ sở nền tảng cho việc đổi mới về tổ chức và hoạt động của Viện kiểm sát nhân dân trong hệ thống cơ quan tư pháp theo cơ chế mới, xóa bỏ cơ chế quan liêu bao cấp, phục vụ đắc lực cho phát triển kinh tế hàng hóa nhiều thành phần theo cơ chế thị trường định hước XHCN, cải cách nền hành chính, cải cách tư pháp theo Nghị quyết Trung ương Lần thứ ba (Khóa VIII) của Đảng. Trọng tâm công tác kiểm sát trong giai đoạn này là: Quán triệt quan điểm đổi mới của Đảng theo các Nghị quyết Đại hội Đại biểu toàn quốc Lần thứ VI, VII, VIII và các Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ IV, V, VI; nhiệm vụ kế hoạch kinh tế xã hội của tỉnh nhà, kịp thời phục vụ 3 chương trình kinh tế (lương thực, thực phẩm; hàng tiêu dùng và hàng xuất khẩu). Tích cực đấu tranh ngăn chặn những hành vi lợi dụng năng động, tự chủ để vi phạm đường lối chính sách của Đảng, vi phạm pháp luật, đồng thời góp phần tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc về cơ chế quản lý để phát huy tính năng động của cơ sở. Đấu tranh chống những biểu hiện lợi dụng đổi mới để vi phạm pháp luật; thực hiện tốt quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp phục vụ đấu tranh chống tham nhũng, buôn lậu, chống bắt oan, sai và bỏ lọt tội phạm; kịp thời xử lý nghiêm các vụ xâm phạm an ninh quốc gia, tham nhũng, buôn lậu, ma túy, tệ nạn xã hội và trọng án hình sự; tham gia xét xử các phiên tòa Dân sự, Hôn nhân và gia đình, Hành chính, Kinh tế, Lao động; Kiểm sát chặt chẽ việc thi hành án bảo đảm các bản án, quyết định của Tòa án được thi hành nghiêm chỉnh, đúng pháp luật. Chú trọng kiểm sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân thuộc thẩm quyền và trách nhiệm của Viện kiểm sát; góp phần giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội; góp phần phát triển kinh tế - xã hội, phục vụ tốt cho công cuộc đổi mới đất nước”. Viện kiểm sát đã tiến hành kiểm sát việc tuân theo pháp luật ở các ngành và lĩnh vực kinh tế quan trọng như thương nghiệp, ngân hàng, hoạt động quản lý xuất nhập khẩu; hoạt động quản lý, sử dụng vàng và ngoại tệ; kiểm sát hoạt động kinh doanh của các ngành thuốc lá, rượu bia và giao thông, bưu điện, xây d ựng, quản lý và sử dụng đất đai; quản lý giá cả, nông nghiệp, công nghiệp nhẹ, chấp hành Luật thuế, Luật ngân sách….v.v. Tích cực đấu tranh ngăn chặn những hành vi lợi dụng năng động, tự chủ để vi phạm đường lối chính sách của Đảng, vi phạm pháp luật, đồng thời góp phần tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc về cơ chế quản lý để phát huy tính năng động của cơ sở. Đã trực tiếp kiểm sát trực tiếp 302 điểm, phối hợp các cơ quan chức năng kiểm sát 260 điểm, yêu cầu tự kiểm tra 327 điểm, đã khởi tố xử lý hình sự 53 vụ. Đã ban hành 853 văn bản kiến nghị các đơn vị được kiểm sát khắc phục vi phạm. Qua công tác kiểm sát đã báo cáo với Thường trực Tỉnh uỷ, kiến nghị với Hội đồng nhân dân, Uỷ ban nhân dân 2 cấp tăng cường chỉ đạo, chấn chỉnh công tác quản lý trong lĩnh vực kinh tế; đã ban hành 853 văn bản kiến nghị với các sở, ngành và đơn vị được kiểm sát yêu cầu có biện pháp khắc phục vi phạm. Đã tổ chức nhiều Hội nghị pháp chế ở 2 cấp với các đơn vị được kiểm sát nhằm phòng ngừa vi phạm, phục vụ cho việc đổi mới cơ chế quản lý kinh tế. Trong lĩnh vực hình sự, đã tăng cường công tác kiểm sát điều tra, kiểm sát xét xử, kiểm sát giam giữ cải tạo và kiểm sát thi hành án hình sự. Chủ động phối hợp với Cơ quan điều tra, Tòa án tập trung đấu tranh chống các loại tội phạm xâm phạm an ninh quốc gia, các tội phạm về tham nhũng, buôn lậu, tội phạm kinh tế, trật tự trị an, tội phạm về ma túy. Đã thụ lý kiểm sát 16.899 vụ án hình sự, truy tố 15.404 vụ, đã kiểm sát xét xử 15.164 vụ sơ thẩm, xét xử phúc thẩm 1.856 vụ, phối hợp Công an, Tòa án xác định 478 vụ án điểm, đưa ra xét xử lưu động. Chất lượng thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp vẫn đảm bảo; việc khởi tố, bắt, tạm giữ, tạm giam vẫn được kiểm sát chặt chẽ, nên tỉ lệ bắt giữ chuyển khởi tố hình sự cao (trên 96%), tỉ lệ truy tố đạt 91%, trường hợp quá hạn tạm giữ, tạm giam giảm dần. Công tác kiểm sát giam, giữ, cải tạo và công tác kiểm sát thi hành án : Viện kiểm sát đã có sự phối kết hợp chặt chẽ hơn với ngành Công an trong việc phân loại xử lý ngay từ đầu, thường xuyên kiểm danh kiểm diện nhà tạm giữ, tạm giam; các chế độ ăn, ở, thăm nuôi, gặp mặt thực hiện tốt hơn; tình trạng phường, xã bắt, giam giữ, khám xét tràn lan không còn nữa. Đã tích cực chủ động phối hợp với các cơ quan Công an, Tòa án, Thi hành án để thi hành hành kịp thời đối với bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật; thường xuyên rà soát số bị án phạt tù giam còn ở ngoài để bắt thi hành. Công tác thi hành án dân sự đạt được nhiều kết quả trong việc thu tài sản cho Nhà nước, các cơ quan tổ chức và cá nhân. Thực hiện chức năng, nhiệm vụ theo quy định của Luật tổ chức VKSND, Viện kiểm sát 2 cấp đã chủ động tích cực tham gia các phiên tòa dân sự, hôn nhân gia đình, hành chính, lao động, kinh doanh thương mại và phá sản doanh nghiệp. Từ năm 1987 đến năm 2001, đã kiểm sát thụ lý sơ thẩm 7.979 vụ, phúc thẩm 1.032 vụ, giám đốc thẩm 21; tham gia xét xử 1.828 vụ; kiểm sát lập hồ sơ 5.406 vụ, yêu cầu Tòa án điều tra bổ sung 443 vụ, khởi tố dân sự 133 vụ, kháng nghị phúc thẩm 47 vụ. Về công tác xây dựng ngành: Viện kiểm sát nhân dân tỉnh tiếp tục quan tâm công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, củng cố kiện toàn tổ chức bộ máy để đáp ứng yêu cầu công tác đổi mới đất nước. Đến cuối năm 2001, tổ chức bộ máy Viện kiểm sát nhân dân tỉnh có 11 phòng và 09 Viện kiểm sát cấp huyện; Về trình độ chuyên môn có 03 Thạc sĩ Luật, 01 Thạc sĩ quản lý nhà nước, 78 Cử nhân Luật, 04 Cao đẳng kiểm sát, 06 Trung cấp kiểm sát, 03 học nghiệp vụ kiểm sát từ 3-6 tháng. Về trình độ chính trị có 12 Cử nhân và Cao cấp, số còn lại phần lớn có trình độ Sơ cấp và một số ít là Trung cấp.
Ths. Mai Văn Sinh – Trưởng phòng 10
Ý kiến bạn đọc
