Trong 02 năm (2015-2016) toàn Ngành KSND tỉnh Đồng Nai đã chủ động phối hợp với Tòa án nhân dân cùng cấp mở 66 phiên tòa rút kinh nghiệm (Dân sự, hôn nhân gia đình). Trong đó, cấp huyện 54 phiên tòa; cấp tỉnh 12 phiên tòa. Một số đơn vị đã phối hợp tổ chức được phiên tòa dân sự để rút kinh nghiệm chung cho cả Kiểm sát viên và Thẩm phán, có lãnh đạo hai ngành tham dự và chỉ đạo việc rút kinh nghiệm chung giữa hai ngành và riêng từng ngành ngay sau phiên tòa. Ở nhiều phiên tòa, lãnh đạo các đơn vị đã trực tiếp tham gia phiên tòa với tư cách là Kiểm sát viên đại diện Viện KSND và có sự tham dự của lãnh đạo, cán bộ, KSV trong đơn vị; lãnh đạo Viện KSND tỉnh cũng đã quan tâm chỉ đạo việc rút kinh nghiệm ngay sau phiên tòa ở tất cả các đơn vị. Thông qua các phiên tòa rút kinh nghiệm, cán bộ Kiểm sát viên rèn luyện ý thức trách nhiệm, trình độ nghiệp vụ, kỹ năng nghề nghiệp và kinh nghiệm thực tiễn nhất là các kỹ năng hỏi, xử lý tình huống, ứng xử, tác phong và bản lĩnh nghiệp vụ của Kiểm sát viên tại phiên tòa, trong công tác kiểm sát thực hiện chức năng Kiểm sát viên ngày càng có nhiều kinh nghiệm, nhận diện các dạng vi phạm đối với bản án, quyết định của Tòa án ngày càng rõ ràng hơn, công tác kiến nghị, kháng nghị ngày càng được nâng cao cả về số lượng, chất lượng. Trong 02 năm (2015- 2016), Viện kiểm sát 02 cấp đã thực hiện 116 văn bản kiến nghị (huyện: 95, tỉnh: 21) và ban hành 210 Quyết định kháng nghị phúc thẩm, giám đốc thẩm, tái thẩm (Huyện: 133, tỉnh: 77) tỷ lệ kháng nghị được Tòa án chấp nhận: 97% Để nâng cao chất lượng kiểm sát các hoạt động tư pháp tại phiên tòa, Viện kiểm sát 02 cấp tỉnh Đồng Nai trong thời gian tới cần tiếp tục thực hiện đồng bộ các biện pháp như sau: Về phía Lãnh đạo Viện kiểm sát nhân dân 02 cấp: Cần đưa vào Kế hoạch công tác hàng năm của các đơn vị là mỗi Kiểm sát viên phải thực hiện ít nhất từ 1-2 vụ án rút kinh nghiệm trong năm và xem đây là tiêu chí đánh giá thi đua hàng năm. Sau mỗi phiên tòa cần chủ động họp rút kinh nghiệm, thẳng thắng chỉ ra những ưu, khuyết điểm của Kiểm sát viên trong mỗi phiên tòa để rút kinh nghiệm chung. Bên cạnh đó, công tác bố trí cán bộ, Kiểm sát viên có kinh nghiệm, chuyên sâu và mang tính ổn định trong lĩnh vực kiểm sát dân sự là yếu tố quyết định, có bố trí cán bộ như vậy mới tạo điều kiện cho KSV có thời gian đầu tư nghiên cứu các quy định của pháp luật và nghiên cứu hồ sơ để tham gia phiên tòa, đồng thời qua đó mới xây dựng được đội ngũ KSV giỏi trong lĩnh vực công tác này, ngoài ra, cần chú trọng việc giáo dục ý thức trách nhiệm, nâng cao trình độ chính trị, chuyên môn nghiệp vụ và rèn luyện phẩm chất đạo đức cho cán bộ bằng việc có kế hoạch cử cán bộ, Kiểm sát viên tham gia các lớp đào tạo, bồi dưỡng chuyên sâu nhằm nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp hiện nay. Đối với Kiểm sát viên Kiểm sát viên được phân công tham gia phiên tòa rút kinh nghiệm phải nêu cao tinh thần trách nhiệm trước nhiệm vụ được giao, KSV phải luôn trau dồi bổ sung kiến thức, tự rèn luyện kỹ năng nghề nghiệp, trang bị cho mình chuyên môn nghiệp vụ thành thạo, phản ứng nhạy bén, quyết đoán, sâu sát với hoạt động thực tiễn, nắm chắc pháp luật, mới có thể thực hiện tốt trách nhiệm, quyền hạn của Viện kiểm sát trong công tác kiểm sát giải quyết án dân sự. Cụ thể: *Trước khi tham gia phiên tòa, Kiểm sát viên được phân công nghiên cứu kỹ hồ sơ vụ án, chuẩn bị đề cương hỏi và dự kiến những tình huống phát sinh tại phiên tòa. Báo cáo Lãnh đạo Viện về nội dung vụ án, những vi phạm (nếu có) trong quá trình giải quyết vụ án, báo cáo nhận định về hướng giải quyết vụ án của Tòa án và nêu quan điểm của mình về hướng giải quyết vụ án (Thực hiện các bước chuẩn bị theo quy trình). Lãnh đạo đơn vị cho ý kiến chỉ đạo để Kiểm sát viên bổ sung, hoàn thiện những tài liệu, văn bản cần thiết để chuẩn bị tham gia phiên tòa. Sau khi xét xử nếu Tòa án có quan điểm trái với quan điểm Lãnh đạo Viện đã duyệt thì phải báo cáo để xem xét kiến nghị, kháng nghị theo thẩm quyền. *Tại phiên tòa, Kiểm sát viên phải chú ý đến mọi hoạt động tố tụng của HĐXX và của những người tham gia tố tụng khác, nếu phát hiện có gì thay đổi cần kiểm tra lại và đưa ra hướng giải quyết ngay sau khi kết thúc phần thủ tục bắt đầu phiên tòa, tránh trường hợp kết thúc phần tranh luận Kiểm sát viên mới có kiến nghị hoãn phiên tòa do vi phạm. Phải theo dõi chặt chẽ việc hỏi và tranh luận tại phiên tòa, cập nhật và phân tích thông tin để xem những vấn đề còn chưa được làm rõ khi nghiên cứu hồ sơ, những vấn đề mới phát sinh để làm cơ sở vững chắc cho các hoạt động tiếp theo thuộc chức năng, nhiệm vụ của Viện kiểm sát. Chú ý chỉ hỏi đương sự những vấn đề còn chưa rõ, không hỏi lại câu hỏi của HĐXX đã hỏi và tập trung hỏi những vấn đề làm rõ chứng cứ còn có mâu thuẫn, những vấn đề mới phát sinh tại phiên tòa. Riêng đối với phiên tòa phúc thẩm, Kiểm sát viên cần tập trung hỏi sâu về nội dung vụ án, các chứng cứ cần thiết để làm sáng tỏ những vấn đề đương sự kháng cáo, những vấn đề Viện kiểm sát kháng nghị và những vi phạm thiếu sót khác của Tòa án làm ảnh hưởng đến quyền lợi của các đương sự. Sau mỗi phiên tòa, kiểm sát viên cần tự đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ của mình tại phiên tòa trong công tác kiểm sát giải quyết các vụ việc dân sự theo Luật định như thế nào, những mặt làm tốt, những mặt làm còn thiếu sót, kịp thời rút kinh nghiệm khắc phục để kỹ năng kiểm sát hoạt động tư pháp tại phiên tòa của Kiểm sát viên theo Bộ luật tố tụng dân sụ năm 2015 được tốt hơn. Những giải pháp rút ra từ việc tổ chức phiên tòa dân sự rút kinh nghiệm: Một là, Lãnh đạo Viện kiểm sát hai cấp cần tăng cường quán triệt nhận thức đúng và đầy đủ về tầm quan trọng trong việc tổ chức các phiên tòa xét xử rút kinh nghiệm xét xử vụ án dân sự, hôn nhân và gia đình; quán triệt thực hiện chỉ tiêu này một cách nghiêm túc, đi vào chiều sâu thực chất, nhằm phát huy tinh thần trách nhiệm và các ý kiến đóng góp của tập thể đối với KSV tham gia phiên tòa, giúp cho cán bộ, KSV tham dự củng cố kiến thức chuyên môn nghiệp vụ, rút ra được những kinh nghiệm thực tiễn và nâng cao kỹ năng nghiệp vụ của bản thân, nhất là kỹ năng hỏi, xử lý tình huống, tác phong ứng xử và bản lĩnh nghiệp vụ của Kiểm sát viên tại phiên tòa, đáp ứng được yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới. Hai là, chú trọng xây dựng được mối quan hệ phối hợp, chặt chẽ với Tòa án trong phạm vi khuôn khổ luật định nhằm tạo điều kiện cho nhau cùng thực hiện tốt chức năng nhiệm vụ của từng ngành, kịp thời trao đổi rút kinh nghiệm trong hoạt động tố tụng và áp dụng pháp luật giữa Viện kiểm sát và Tòa án; phối hợp trong việc tổ chức các phiên tòa rút kinh nghiệm có chất lượng, giúp cho hoạt động xét xử của Tòa án và công tác kiểm sát việc giải quyết các vụ việc dân sự của Viện kiểm sát được chặt chẽ, khách quan, toàn diện và đúng pháp luật. Khi lựa chọn các vụ án điển hình để đưa ra xét xử rút kinh nghiệm có thể bàn bạc trao đổi với Tòa án để cùng lựa chọn những vụ án mà Tòa án cũng lựa chọn để rút kinh nghiệm cho hoạt động xét xử của Thẩm phán, Hội thẩm nhân dân, Thư ký. Ba là, Kiểm sát viên được phân công tham gia phiên tòa xét xử rút kinh nghiệm phải tăng cường trách nhiệm cá nhân, nắm vững các kỹ năng của kiểm sát viên trước, trong và sau phiên tòa, đã được quy định đầy đủ, chi tiết tại Quy chế nghiệp vụ và Hướng dẫn của Ngành cấp trên. Trước khi tham gia phiên tòa phải đầu tư nghiên cứu hồ sơ kỹ lưỡng, thực hiện tốt các bước chuẩn bị theo quy trình như đề xuất quan điểm, chuẩn bị đề cương xét hỏi, dự thảo Bản phát biểu và dự kiến các tình huống phát sinh càng cụ thể, chi tiết càng tốt… trong trường hợp có vướng mắc, khó khăn cần báo cáo Lãnh đạo, trao đổi nghiệp vụ với đồng nghiệp nhằm có sự chuẩn bị chu đáo, đầy đủ trước khi tham gia phiên tòa. Bên cạnh đó Lãnh đạo phụ trách cần tăng cường kiểm tra, đôn đốc, duyệt các đề xuất kỹ lưỡng và đề ra các yêu cầu cần thiết để KSV có sự chuẩn bị kỹ càng hơn. Bốn là, s au các phiên tòa Lãnh đạo đơn vị phải chủ trì tổ chức họp rút kinh nghiệm, Kiểm sát viên tham gia phiên tòa tự nhận xét về quá trình thực hiện chức năng, nhiệm vụ của mình và rút kinh nghiệm cho bản thân; những người tham dự phiên tòa tham gia ý kiến nhận xét, đóng góp. Trong trường hợp cần thiết, có thể mời cả Thẩm phán, Hội thẩm nhân dân tham dự phiên tòa cùng tham dự họp rút kinh nghiệm để có các ý kiến đóng góp, phân tích những ưu điểm, hạn chế của Kiểm sát viên tham gia phiên tòa về việc nghiên cứu hồ sơ, lập hồ sơ và chuẩn bị tham gia phiên tòa, các hoạt động của Kiểm sát viên tại phiên tòa, việc phát hiện vi phạm của Hội đồng xét xử để bổ sung vào bài phát biểu của kiểm sát viên, tác phong và cách diễn đạt của KSV tại phiên tòa. Từ đó giúp cho kiểm sát viên học hỏi tích lũy thêm nhiều kinh nghiệm thực tiễn và nâng cao kỹ năng tham gia phiên tòa. Năm là, kể từ ngày 01/7/2016 Bộ Luật TTDS năm 2015 có hiệu lực thi hành, về chức năng, nhiệm vụ của Viện kiểm sát trong tố tụng dân sự có nhiều quy định mới so với Bộ luật tố tụng dân sự sửa đổi, bổ sung năm 2011, về thẩm quyền của VKS trong tố tụng dân sự được mở rộng hơn, ngoài việc tăng thẩm quyền tham gia theo loại việc, khi tham gia phiên tòa sơ thẩm KSV còn phát biểu cả về việc giải quyết vụ án, về phía đương sự trong vụ án, Luật sư cũng có quyền có ý kiến tranh luận đối với kháng nghị của Viện kiểm sát. Do đó, bên cạnh thẩm quyền được tăng thêm thì trách nhiệm của Viện kiểm sát sẽ nặng nề, khối lượng công việc của các Viện kiểm sát huyện càng lớn, nhất là khi tham gia phiên tòa nếu trái quan điểm giải quyết vụ án giữa Tòa và VKS thì phải có trách nhiệm thực hiện việc kháng nghị phúc thẩm. Để khâu công tác này thực sự đạt hiệu quả tốt trong tình hình mới, đề nghị BLĐ Viện kiểm sát huyện cần đặc biệt quan tâm, bổ sung thêm đội ngũ cán bộ, KSV làm khâu công tác này, mới đảm bảo thực hiện tốt được chỉ tiêu của ngành, cũng như yêu cầu, nhiệm vụ do BLTTDS năm 2015 quy định. Thông qua việc phối hợp tổ chức các phiên tòa dân sự rút kinh nghiệm, Viện kiểm sát hai cấp tỉnh Đồng Nai đã rút ra được nhiều bài học kinh nghiệm; kỹ năng và trách nhiệm của Kiểm sát viên tại phiên tòa ngày càng được nâng cao; nhận thức của cán bộ, KSV về vai trò, trách nhiệm của những người tham gia tố tụng trong quá trình kiểm sát việc giải quyết các vụ việc dân sự ngày càng đầy đủ từ đó đã phát hiện được nhiều vi phạm thực hiện kiến nghị, kháng nghị kịp thời, có chất lượng, góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ, KSV của Ngành ngày càng trưởng thành, đáp ứng ngày càng tốt hơn yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới. La Minh Dũng –Trưởng phòng 9
Ý kiến bạn đọc
