Để thực hiện tốt các nhiệm vụ chính trị trên, thực hiện Kế hoạch công tác hàng năm, căn cứ tình hình chấp hành pháp luật trong hoạt động Thi hành án dân sự trên địa bàn huyện, Viện kiểm sát nhân dân huyện Thống Nhất đã chủ động tập trung kiểm sát những vụ, việc thi hành án dân sự phức tạp kéo dài đẩy nhanh tiến độ thi hành án từ đó số vụ có điều kiện thi hành án giảm dần, góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác thi hành án dân sự. Công tác Kiểm sát thi hành án dân sự được chú trọng và tăng cường. Qua công tác Kiểm sát thi hành án dân sự đã kịp thời phát hiện nhiều vi phạm của Chi cục thi hành án dân sự huyện Thống Nhất, của Toà án nhân dân huyện và các tổ chức có liên quan, kịp thời ban hành các văn bản yêu cầu kiến nghị, kháng nghị hoặc trao đổi trực tiếp nhằm khắc phục vi phạm. 1. Những kết quả đã đạt được về kiến nghị trong công tác thi hành án năm 2015 và 06 tháng năm 2016: Qua kiểm sát thường kỳ và kiểm sát trực tiếp Viện kiểm sát nhân dân huyện phát hiện ra các dạng vi phạm cụ thể như: Vi phạm trong việc bán đấu giá tài sản; chậm bán đấu giá tài sản, chậm gửi các quyết định về thi hành án cho Viện kiểm sát nhân dân huyện; biên bản xác minh không có sự xác nhận của chính quyền địa phương, thủ tục lưu hồ sơ không có chữ ký của chấp hành viên, hồ sơ thiếu các thủ tục và trình tự về thi hành án, chậm tổ chức thi hành án …. Viện kiểm sát nhân dân huyện Thống Nhất đã ban hành 11 kiến nghị, trong đó: 10 kiến nghị Chi cục thi hành án dân sự huyện đã vi phạm pháp luật trong công tác thi hành án dân sự, 01 văn bản kiến nghị Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất tỉnh Đồng Nai – Chi nhánh huyện Thống Nhất về hành vi vi phạm trong việc cung cấp thông tin về quyền sử dụng đất và được chấp nhận. Điển hình: vụ ông Nguyễn Quang, trú tại: ấp Đông Kim, xã Gia Kiệm, huyện Thống Nhất, tỉnh Đồng Nai, Căn cứ bản án số 05/2014/HSST ngày 24/01/2014 của Tòa án nhân dân huyện Thống Nhất. Ngày 04/4/2014, Chi cục thi hành án dân sự huyện Thống Nhất ra quyết định thi hành án chủ động số 442/QĐ-CCTHA quyết định sung quỹ nhà nước số tiền 227.680.000 đồng (số tiền này Viện kiểm sát nhân dân huyện Thống Nhất đã chuyển cho Chi cục thi hành án dân sự huyện Thống Nhất ngày 06/11/2013 theo Cáo trạng ). Tuy nhiên cho đến thời điểm ngày 05/8/2015, Chi cục thi hành án dân sự huyện Thống Nhất chưa nộp sung quỹ nhà nước đối với số tiền 227.680.000 đồng là vi phạm Điều 124 Luật thi hành án dân sự năm 2008 được sửa đổi, bổ sung năm 2014. Bên cạnh đó thông qua trực tiếp kiểm sát công tác thi hành án dân sự, Viện kiểm sát nhân dân huyện đã phát hiện được nhiều vi phạm của Chi cục thi hành án dân sự huyện và UBND xã trên địa bàn huyện về việc xác nhận điều kiện thi hành án của người phải thi hành án chưa đảm bảo đúng với thực tế, thiếu khách quan, có trường hợp người phải thi hành án có tài sản đủ điều kiện thi hành án nhưng xác nhận không có điều kiện thi hành án làm ảnh hưởng đến kết quả công tác thi hành án, gây thiệt hại đến lợi ích của Nhà nước và công dân. Viện kiểm sát nhân dân huyện đã tổng hợp những vi phạm nêu trên để kiến nghị Huyện ủy, UBND huyện, Ban chỉ đạo thi hành án dân sự để chỉ đạo UBND các xã chấn chỉnh, khắc phục những vi phạm trong công tác thi hành án dân sự, góp phần nậng cao kết quả, hiệu quả trong công tác thi hành án dân sự trên địa bàn của huyện trong thời gian qua. Có được những kết quả nêu trên là do được sự quan tâm của các cấp lãnh đạo Huyện ủy, Ủy ban nhân dân huyện (Trưởng Ban chỉ đạo thi hành án) và việc phối kết hợp chặt chẽ giữa Viện viện kiểm sát nhân dân huyện với các cơ quan hữu quan có liên quan trong công tác thi hành án dân sự. Đồng thời cùng với sự nỗ lực, quyết tâm phấn đấu vươn lên của cán bộ, Kiểm sát viên và sự đổi mới về nhận thức, vận dụng linh hoạt các phương thức kiểm sát nên chất lượng và hiệu quả của công tác Kiểm sát thi hành án dân sự ngày càng được nâng lên. 2. Những khó khăn trong công tác kiến nghị: Bên cạnh những kết quả đạt được thì công tác kiểm sát thi hành án còn có những khó khăn đó là: Số việc thi hành án còn tồn đọng từ nhiều năm cũ chuyển sang thuộc loại án khó thi hành hoặc án đang thụ lý giải quyết có tính chất phức tạp, trong khi đó số mới thụ lý ngày càng tăng, tính chất, mức độ vi phạm đa dạng trên nhiều lĩnh vực nhưng biên chế cho Viện kiểm sát huyện còn ít, chỉ bố trí 01 kiểm sát viên làm công tác kiểm sát thi hành án dân sự nên chất lượng, hiệu quả công tác Kiểm sát Thi hành án dân sự còn nhiều hạn chế; kỹ năng phát hiện vi phạm pháp luật chưa cao hoặc khi phát hiện vi phạm thì thiếu kiên quyết yêu cầu khắc phục sửa chữa triệt để, chưa áp dụng đầy đủ các phương thức kiểm sát, nội dung kiểm sát thiếu cụ thể, chưa tập trung vào kiểm sát thường xuyên ở lĩnh vực thường xảy ra vi phạm. Mặt khác, một số bản kiến nghị còn mang tính hình thức, nội dung của kiến nghị còn chung chung, Kiểm sát viên còn thiếu kiên quyết trong thực hiện chức năng, nhiệm vụ kiểm sát thi hành án dân sự. 3. Nguyên nhân của những khó khăn, vướng mắc: Những khó khăn, vướng mắc về kiến nghị trong công tác kiểm sát thi hành án dân sự như đã nêu trên là do những nguyên nhân chủ yếu như sau: - Số vụ việc, số tiền phải thi hành án dân sự ngày càng tăng cao , tình chất phức tạp hơn. - Ý thức chấp hành pháp luật của người phải thi hành án một số có biểu hiện chây ỳ không hợp tác, khiếu nại yêu cầu thẩm định giá nhiều lần, có trường hợp phát sinh khởi kiện chia thừa kế tài sản “ tranh chấp quyền sử dụng đất”, có vụ đã cưỡng chế kê biên không chứng minh được nhưng vẫn tiếp tục khiếu nại theo thủ tục giám đốc thẩm dẫn đến tài sản kê biên nhưng không định giá, bán đấu giá , không giao tài tài nhà và đất hoặc giao cho người được thi hành án gây thiệt hại quyền lợi cho đương sự. - Kiểm sát viên đươc phân công kiểm sát thi hành án dân sự còn kiêm nhiệm, chưa tập trung nghiên cứu văn bản pháp luật hoặc hồ sơ thi hành án để phát hiện vi phạm của Chi cục thi hành án. - Công tác tham mưu, đề xuất của các Kiểm sát viên, chuyên viên chưa kịp thời, có lúc chưa đảm bảo tính chính xác dẫn đến chậm trễ trong việc kiến nghị. - Việc bố trí, sắp xếp, phân công chuyên viên, kiểm sát viên làm công tác thi hành án chưa tương xứng với số lượng vụ việc thụ lý giải quyết. - Việc đào tạo bồi dưỡng công tác kiểm sát thi hành án dân sự cho đội ngũ chuyên viên, kiểm sát viên chưa được chuyên sâu . 4. Bài học kinh nghiệm: - Quán triệt và thực hiện nghiêm các quan điểm của Đảng, nghị quyết Quốc hội, Chỉ thị và kế hoạch công tác kiểm sát của ngành và đơn vị về công tác KSTHADS. Xây dựng kế hoạch công tác cụ thể thực hiện. - Nghiên cứu, nắm vững và vận dụng tốt Luật THADS và các văn bản hướng dẫn thi hành, quy chế và quy trình nghiệp vụ trong công tác KSTHADS. - Quan tâm chỉ đạo và thường xuyên kiểm tra, đôn đốc nhắc nhở … Đề cao vai trò, trách nhiệm của cán bộ, KSV trong công tác KSTHADS - Làm tốt công tác tham mưu, đồng thời tranh thủ sự quan tâm chỉ đạo của VKS tỉnh, Huyện ủy, HĐND, UBND và Ban chỉ đạo THADS huyện trong công tác KSTHADS. - VKSND cấp huyện cần phối hợp chặt chẽ với Phòng kiểm sát thi hành án dân sự VKSND tỉnh để thống nhất về đường lối giải quyết, từ đó có cơ sở để bảo vệ kiến nghị của cấp huyện. - Trong quá trình kiểm sát cần áp dụng linh hoạt các phương thức kiểm sát sao cho phù hợp với tình hình thực tế, sớm phát hiện vi phạm của cơ quan thi hành án dân sự, kịp thời ban hành văn bản kiến nghị để nâng cao chất lượng và hiệu quả công tác thi hành án dân sự. - Nắm vững chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của VKSND trong kiểm sát thi hành án dân sự và sử dụng có hiệu quả các biện pháp nghiệp vụ, đấu tranh làm rõ để kiến nghị khi phát hiện có vi phạm. 5. Những giải pháp nâng cao chất lương trong việc kiến nghị vi phạm trong công tác thi hành án dân sự: - Quán triệt thực hiện nghiêm túc chức năng, nhiệm vụ của Viện Kiểm sát nhân dân trong lĩnh vực thi hành án dân sự. Xác định công tác kiến nghị, kháng nghị là nhiệm vụ trọng tâm của công tác kiểm sát hoạt động tư pháp. Nắm chắc căn cứ pháp luật về thi hành án dân sự ở mỗi cán bộ, Kiểm sát viên làm công tác Kiểm sát thi hành án dân sự. Chủ động xây dựng mối quan hệ phối hợp và thường xuyên giữa Viện Kiểm sát với các ngành nhất là các ngành tư pháp. Xây dựng quy chế phối hợp, định kỳ trao đổi, bàn biện pháp tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc để thúc đẩy công tác tổ chức thi hành án đúng thời gian quy định, hạn chế công việc tồn đọng, khắc phục khiếu kiện vượt cấp. - Cần phải xác định kiến nghị là biện pháp Viện Kiểm sát áp dụng khi thấy cần thiết, yêu cầu cơ quan, tổ chức, đơn vị có liên quan trong việc thi hành án có biện pháp phòng ngừa vi phạm trong công tác hoạt động thi hành án. Kiến nghị được gửi đến Cơ quan thi hành án cùng cấp, cơ quan thi hành án cấp trên, cơ quan quản lý Nhà nước về thi hành án. Để nâng cao hiệu lực của kiến nghị trước hết trách nhiệm của Kiểm sát viên trong công tác Kiểm sát thi hành án dân sự phải chủ động nghiên cứu hồ sơ, theo dõi số liệu, nghiên cứu nắm chắc các văn bản pháp luật quy định về công tác thi hành án dân sự. - Kiểm sát chặt chẽ việc chuyển giao bản án, quyết định của Tòa án và các quyết định về thi hành án dân sự đảm bảo đúng nội dung và thời gian quy định. - Các kiến nghị hoặc kết luận trực tiếp kiểm sát phải đảm bảo tính có căn cứ. Khi phát hiện vi phạm kiểm sát viên cần sao lưu văn bản sai phạm, trường hợp cần thiết có thể lập biên bản về việc phát hiện sai phạm có ký xác nhận của cán bộ, Chấp hành viên thi hành án, tránh trường hợp sau khi kết luận, kiến nghị cơ quan THADS không chấp nhận mà VKS không có căn cứ để chỉ ra sai phạm đó. Đồng thời có sổ theo dõi vi phạm đối với các vi phạm phổ biến nhưng kéo dài, lặp đi lặp lại nhiều lần chậm được khắc phục để tập hợp ban hành văn bản kiến nghị chung. - Cán bộ, Kiểm sát viên được phân công cần mở sổ theo dõi, tổng hợp vi phạm và thường xuyên cập nhật, phản ánh đầy đủ, chính xác các vi phạm đã phát hiện; ghi chép khoa học, đảm bảo dễ tổng hợp; việc giao, nhận quyết định thi hành án dân sự phải được vào sổ theo dõi nhận quyết định và có chữ ký của cán bộ giao. Số thứ tự nhận quyết định và ngày nhận quyết định phải được thể hiện ngay trên góc phải của quyết định để thuận tiện cho việc kiểm sát quyết định của Kiểm sát viên được phân công nhiệm vụ kiểm sát; kiểm sát chặt chẽ các quyết định thi hành án ngay từ đầu bằng việc so sánh nội dung bản án, quyết định của Tòa án với nội dung quyết định thi hành án bởi đây là một trong những giải pháp quan trọng nhằm kịp thời phát hiện vi phạm; Đối với các việc thi hành án có khiếu nại của đương sự cần nghiên cứu, chủ động kịp thời ban hành văn bản yêu cầu cơ quan thi hành án dân sự cung cấp hồ sơ để thực hiện kiểm sát. Đối với mỗi trường hợp phát hiện vi phạm thông qua trực tiếp kiểm sát cần kịp thời lập biên bản xác định thời điểm xảy ra việc vi phạm, thời điểm phát hiện vi phạm nhằm đảm bảo thực hiện kháng nghị, kiến nghị đúng hạn luật định. Khi phát hiện có vi phạm, cán bộ, KSV được phân công nghiên cứu phải báo cáo lãnh đạo Viện để có hướng xử lý kịp thời, tránh tình trạng nể nang. Đồng thời, đề xuất quan điểm xử lý và có ý kiến bằng văn bản. Lãnh đạo Viện cần tổ chức thảo luận, lấy ý kiến trước tập thể và cân nhắc quyết định. - Cán bộ, Kiểm sát viên nắm chắc các tài liệu có trong hồ sơ thi hành án và các tài liệu khác thu thập được trong quá trình kiểm sát; thận trọng đối chiếu quy định của pháp luật về trình tự, thủ tục, các bước tiến hành…để định dạng chính xác vi phạm, từ đó áp dụng đúng căn cứ; bám sát vào Luật thi hành án dân sự, các luật, Bộ luật liên quan khác, Quy chế và các văn bản hướng dẫn về nghiệp vụ thi hành án dân sự để làm cơ sở khẳng định có hay không có vi phạm. Trường hợp phức tạp và có nhiều ý kiến trái chiều giữa các cơ quan ban ngành liên quan, cần báo cáo và tranh thủ ý kiến của VKS cấp trên trực tiếp trước khi ban hành kháng nghị, kiến nghị. - Để đảm bảo tính chính xác và có căn cứ của văn bản kiến nghị, yêu cầu nội dung kiến nghị phải được thực hiện đúng quy định tại Quy chế công tác kiểm sát thi hành án dân sự. Văn bản kiến nghị phải có nội dung rõ ràng, phân tích, chứng minh khúc chiết và đủ căn cứ. Phần nhận định: Xác định và chỉ rõ vi phạm pháp luật, hệ quả của vi phạm, nguyên nhân và trách nhiệm của cơ quan thi hành án dân sự, chấp hành viên, cơ quan, tổ chức…, vi phạm điều,khoản cụ thể của luật hoặc các văn bản pháp lý có liên quan và viện dẫn chính xác điều khoản này để làm rõ vi phạm. - Sau khi ban hành kiến nghị c ần theo dõi việc phúc đáp của cơ quan bị kiến nghị; Theo dõi kết quả thực hiện kiến nghị và định kỳ 06 tháng hoặc 01 năm tiến hành kiểm tra kết quả thực hiện các yêu cầu kiến nghị của VKS (phúc tra) trong việc khắc phục vi phạm của đối tượng kiểm sát. Lê Thị Hằng
Ý kiến bạn đọc
