Do đó, Viện KSND huyện Thống Nhất luôn chú trọng đến khâu công tác kiểm sát các vụ, việc dân sự. Theo số liệu thống kê của đơn vị, từ ngày 01/12/2014 đến ngày 30/11/2015 Viện kiểm sát đã kiểm sát thụ lý 587 vụ, việc dân sự ( bao gồm cả dân sự, hôn nhân gia đình, kinh doanh thương mại, hành chính). Số lượng các vụ, việc dân sự có Kiểm sát viên tham gia phiên tòa, phiên họp tăng theo từng năm, cụ thể: năm 2013 Kiểm sát viên tham gia 15 phiên tòa, 01 phiên họp; năm 2014 Kiểm sát viên tham gia 32 phiên tòa, 03 phiên họp và năm 2015 Kiểm sát viên tham gia 42 phiên tòa, 05 phiên họp;. Để đảm bảo hoạt động của khâu công tác kiểm sát dân sự, Viện KSND huyện Thống Nhất bố trí 01 đồng chí lãnh đạo phụ trách cùng 01 đồng chí Kiểm sát viên thực hiện nhiệm vụ kiểm sát các vụ, việc dân sự. Hiện nay Bộ luật tố tụng dân sự sửa đổi, bổ sung năm 2015 có nhiều quy định mới so với Bộ luật tố tụng dân sự năm 2011, đặc biệt là vai trò, nhiệm vụ, quyền hạn của Viện kiểm sát trong giải quyết các vụ, việc dân sự. Bộ luật tố tụng dân sự bố cục thành 10 Phần, 42 chương, 517 điều (trong đó bổ sung mới 102 điều, sửa đổi, bổ sung 292 điều) quy định những nguyên tắc cơ bản trong tố tụng dân sự; trình tự, thủ tục khởi kiện; yêu cầu; trình tự, thủ tục giải quyết vụ án dân sự, việc dân sự tại Tòa án; thủ tục công nhận và cho thi hành tại Việt Nam bản án, quyết định dân sự của Tòa án nước ngoài, phán quyết của Trọng tài nước ngoài. Bộ luật cũng quy định nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm của cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng; quyền và nghĩa vụ của người tham gia tố tụng, của cá nhân, của cơ quan nhà nước, đơn vị vũ trang nhân dân, tổ chức kinh tế, chính trị, xã hội... có liên quan nhằm bảo đảm cho việc giải quyết các vụ việc dân sự được nhanh chóng, chính xác, công minh và đúng pháp luật. Khi thực hiện công tác kiểm sát đòi hỏi kiểm sát viên phải nắm rõ nội dung mới của Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 nhằm bảo đảm nguyên tắc tranh tụng trong xét xử quy định tại khoản 5 Điều 103 của Hiến pháp năm 2013 và Điều 24 của Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015, bảo đảm việc thụ lý, giải quyết vụ án dân sự được công khai, minh bạch, đúng pháp luật. Để thực hiện tốt công tác kiểm sát dân sự yêu cầu Kiểm sát viên cần nắm vững những điểm mới cơ bản của Bộ luật tố tụng dân sự 2015 sau đây: 1. Về vị trí, vai trò của Viện kiểm sát nhân dân trong TTDS Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 tiếp tục khẳng định Viện kiểm sát nhân dân là cơ quan tiến hành tố tụng dân sự; Viện trưởng Viện kiểm sát và Kiểm sát viên là người tiến hành tố tụng dân sự; đồng thời, bổ sung quy định Kiểm tra viên cũng là người tiến hành tố tụng và bổ sung 01 điều luật (Điều 59) quy định về nhiệm vụ, quyền hạn của Kiểm tra viên để bảo đảm phù hợp với Luật tổ chức Viện kiểm sát nhân dân năm 2014. 2. Về sự tham gia phiên tòa, phiên họp giải quyết vụ việc dân sự của Viện kiểm sát nhân dân (được quy định tại các điều 21, 232, 296, 367 và 374): - Bổ sung quy định Viện kiểm sát tham gia phiên tòa sơ thẩm đối với trường hợp Tòa án không được từ chối giải quyết vụ việc dân sự vì lý do chưa có điều luật để áp dụng; - Quy định đối với trường hợp Kiểm sát viên được Viện trưởng phân công tham gia phiên tòa, phiên họp sơ thẩm hoặc phiên tòa, phiên họp phúc thẩm mà vắng mặt thì Hội đồng xét xử vẫn tiến hành việc xét xử, không hoãn phiên tòa, trừ trường hợp Viện kiểm sát kháng nghị phúc thẩm. Quy định này nhằm bảo đảm cho việc xét xử, giải quyết vụ án dân sự được nhanh chóng, kịp thời, đề cao trách nhiệm của Kiểm sát viên và của Viện kiểm sát . 3. Về việc phát biểu ý kiến của Viện kiểm sát nhân dân tại phiên tòa, phiên họp sơ thẩm giải quyết vụ việc dân sự (Điều 262 và Điều 369) Tại phiên tòa sơ thẩm: Điều 262 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 quy định: "Sau khi những người tham gia tố tụng phát biểu tranh luận và đối đáp xong, Kiểm sát viên phát biểu ý kiến về việc tuân theo pháp luật tố tụng của Thẩm phán, Hội đồng xét xử, Thư ký phiên tòa và của người tham gia tố tụng trong quá trình giải quyết vụ án kể từ khi thụ lý cho đến trước thời điểm Hội đồng xét xử nghị án và phát biểu ý kiến về việc giải quyết vụ án". Như vậy, kiểm sát viên không chỉ phát biểu về việc chấp hành pháp luật tố tụng của thẩm phán, hội đồng xét xử như trước đây mà còn phát biểu ý kiến về việc giải quyết vụ án. Viện kiểm sát tham gia phiên tòa và phát biểu về việc giải quyết vụ án là đại diện cho quyền lợi của xã hội, không phải là đại diện của các bên đương sự, chỉ đưa ra quan điểm về áp dụng pháp luật và không nghiêng về bên nào . Quy định này cũng nâng cao vai trò, trách nhiệm của Viện kiểm sát và của Kiểm sát viên. Tại phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Điểu g khoản 1 Điều 369 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 quy định: "Kiểm sát viên phát biểu ý kiến của Viện kiểm sát về việc giải quyết việc dân sự" Tại các Điều 262, 306, khoản 3 Điều 341, điểm g khoản 1 Điều 369, điểm c khoản 1 Điều 375 quy định: Ngay sau khi kết thúc phiên tòa, phiên họp, Kiểm sát viên phải gửi bản phát biểu ý kiến cho Tòa án để lưu vào hồ sơ vụ việc. Đây là điểm cần chú ý trong thực hiện công tác kiểm sát. 4. Về thẩm quyền xác minh, thu thập tài liệu, chứng cứ của Viện kiểm sát Tiếp tục kế thừa quy định của Bộ luật tố tụng dân sự hiện hành về thẩm quyền xác minh, thu thập tài liệu, chứng cứ của Viện kiểm sát, tại khoản 6 điều 97 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 quy định: "Viện kiểm sát thu thập tài liệu, chứng cứ để bảo đảm cho việc thực hiện thẩm quyền kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm, giám đốc thẩm, tái thẩm". Đồng thời, bổ sung quy định Kiểm sát viên khi được Viện trưởng Viện kiểm sát phân công thực hiện kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong tố tụng dân sự có nhiệm vụ, quyền hạn “ Yêu cầu Tòa án xác minh, thu thập chứng cứ trong quá trình giải quyết vụ việc dân sự theo quy định của Bộ luật này; thu thập tài liệu, chứng cứ theo quy định tại khoản 6 Điều 97 của Bộ luật này ” (khoản 3 Điều 58); 5. Về thẩm quyền kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm, tái thẩm của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân Để bảo đảm phù hợp với quy định của Luật tổ chức Viện kiểm sát nhân dân và Luật tổ chức Tòa án nhân dân năm 2014, Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 đã sửa đổi quy định về thẩm quyền kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm, tái thẩm, theo đó: bỏ thẩm quyền kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm, tái thẩm huyện của Chánh án Toà án nhân dân cấp tỉnh và Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân cấp tỉnh đối với bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật của Toà án nhân dân cấp huyện bổ sung quyền kháng nghị cho Chánh án Tòa án nhân dân cấp cao, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân cấp cao. 6. Về việc tổ chức phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ. Tại Điểm g Khoản 2 Điều 203 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 quy định: Trong giai đoạn chuẩn bị xét xử, Thẩm phán tổ chức phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và hòa giải theo quy định của Bộ luật này, trừ trường hợp vụ án được giải quyết theo thủ tục rút gọn. Trình tự, thủ tục thực hiện phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ được quy định từ Điều 208 đến điều 211 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015. Những giải pháp nhằm nâng cao chất lượng công tác kiểm sát dân sự để phù hợp với quy định mới của Bộ luật tố tụng dân sự 2015 Vì vậy, để thực hiện tốt chức năng kiểm sát theo quy định, Viện kiểm sát nhân dân huyện Thống Nhất đã có kế hoạch thực hiện một số giải pháp như sau: Thứ nhất, đơn vị tăng cường hơn nữa trách nhiệm quản lý nghiệp vụ của lãnh đạo,Viện kiểm sát huyện đã cử cán bộ tham gia Hội nghị tập huấn Bộ luật tố tụng dân sự sửa đổi do Viện kiểm sát nhân dân tối cao tổ chức đầy đủ, đúng thành phần. Sau đó tiến hành tổ chức họp cơ quan và chỉ đạo cán bộ làm công tác kiểm sát giải quyết các vụ án dân sự thực hiện nghiêm túc theo hướng dẫn. Quán triệt sâu sắc chức năng, nhiệm vụ của Viện kiểm sát theo tinh thần mới của Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 tới từng cán bộ, Kiểm sát viên làm công tác kiểm sát dân sự để thực hiện tốt công tác kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong tố tụng dân sự cũng như thực hiện tốt chức năng kiểm sát hoạt động tư pháp. Thứ hai, kịp thời điều chỉnh, các khâu nghiệp vụ cụ thể như việc lập sổ sách quản lý, theo dõi và kiểm sát kết quả giải quyết đối với từng vụ việc dân sự để phù hợp với các quy định mới của pháp uật. Thứ ba, Để thực hiện tốt nhiệm vụ do pháp luật quy định, cán bộ- Kiểm sát viên đơn vị luôn có tinh thần trách nhiệm, tâm huyết với nghề, không ngừng học tập, trau dồi kiến thức pháp luật nhất là những văn bản luật, thông tư mới ban hành hướng dẫn thực hiện Bộ Luật tố tụng dân sự sửa đổi, từ đó đề xuất quan điểm, đường lối giải quyết vụ án và kiểm sát chặt chẽ quá trình từ khi thụ lý đến khi giải quyết vụ án tại phiên tòa và báo cáo kết quả giải quyết với Lãnh đạo, đồng thời tham mưu tốt với Lãnh đạo đơn vị về những vấn đề khác liên quan công tác kiểm sát việc giải quyết các vụ, việc dân sự. Thứ tư, Cán bộ, KSV thực hiện công tác kiểm sát dân sự ngoài việc mở sổ theo dõi, ghi chép đầy đủ thông tin các vụ, việc dân sự được Tòa án thụ lý, giải quyết theo đúng quy trình. Kiểm sát chặt chẽ thông báo thụ lý vụ, việc dân sự; thông báo trả lại đơn khởi kiện cho đương sự của Tòa án; trên cơ sở các thông báo thụ lý, phên công cán bộ phân loại, lập phiếu kiểm sát; xác định các vụ án thuộc trường hợp phải tham gia phiên tòa để chủ động báo cáo lãnh đạo Viện cử Kiểm sát viên tham gia theo quy định. Thứ năm, Khi nghiên cứu hồ sơ, kiểm sát các thông báo, quyết định, bản án do Tòa án chuyển sang phải đối chiếu với quy định pháp luật tố tụng dân sự đã đảm bảo về trình tự, thủ tục hay chưa; nội dung giải quyết thể hiện trong các bản án, quyết định có đúng với quy định pháp luật nội dung hay không. Trên cơ sở đó, quán triệt việc thực hiện Chỉ thị số 04 ngày 17/5/2012 của Viện trưởng Viện KSND tối cao về tăng cường công tác kháng nghị phúc thẩm dân sự, nếu phát hiện vi phạm trong quá trình giải quyết vụ, việc dân sự, KSV cần đề xuất, báo cáo lãnh đạo kịp thời kiến nghị Tòa án khắc phục trong trường hợp vi phạm pháp luật ít nghiêm trọng, kháng nghị trong trường hợp vi phạm pháp luật nghiêm trọng, xâm phạm đến quyền lợi ích hợp pháp của đương sự. Thứ sáu, Khi tham gia phiên tòa, KSV phải chuẩn bị đầy đủ tài liệu hồ sơ, dự liệu trước những tình huống có thể xảy ra tại phiên tòa, nắm vững các quy định pháp luật tố tụng dân sự và pháp luật nội dung có liên quan để chủ động thực hiện tốt chức năng kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong tố tụng dân sự và đường lối giải quyết vụ án tại phiên tòa sơ thẩm. Ngay sau phiên tòa, phiên họp Kiểm sát viên báo cáo lãnh đạo Viện, lãnh đạo đơn vị về diễn biến, kết quả kiểm sát tuân theo pháp luật; những kiến nghị, yêu cầu Hội đồng xét xử, Thẩm phán khắc phục vi phạm, kiến nghị được chấp nhận hoặc không được chấp nhận; các trường hợp quan điểm xử lý của Tòa án đối với đề xuất của Viện kiểm sát. Thứ bảy, Phối hợp với Tòa án tổ chức các phiên tòa rút kinh nghiệm, bước đầu, mỗi đơn vị Viện kiểm sát cấp huyện tổ chức được từ 2-3 phiên tòa sơ thẩm. Kế hoạch tổ chức phiên tòa rút kinh nghiệm cần cụ thể, chi tiết như: Chọn phiên tòa điển hình (Ví dụ loại tranh chấp khá phổ biến, nhiều đương sự và đa dạng người tham gia tố tụng…); chuẩn bị đề cương hỏi đương sự, người tham gia tố tụng khác; dự kiến tình huống tố tụng và xử lý tình huống tại phiên tòa; bản phát biểu ý kiến của Kiểm sát viên tại phiên tòa. Kiểm sát viên tham gia phiên tòa phải có kinh nghiệm, kỹ năng kiểm sát việc giải quyết các vụ, việc dân sự; sau mỗi phiên tòa tổ chức rút kinh nghiệm trong đơn vị. Thực hiện nghiêm túc Chỉ thị số 04/CT-VKSTC-VPT1 ngày 17/5/2012 của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao về tăng cường công tác kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm dân sự, hành chính; xác định công tác kháng nghị là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của công tác kiểm sát các hoạt động tư pháp. Phân công cán bộ, Kiểm sát viên mở sổ theo dõi, lập phiếu kiểm sát đầy đủ bản án, quyết định của Tòa án; khi nhận được bản án, quyết định sơ thẩm chưa có hiệu lực pháp luật, nghiên cứu và có quan điểm xử lý đối với bản án, quyết định có vi phạm; phát hiện có vi phạm pháp luật để báo cáo lãnh đạo kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm hoặc tái thẩm theo quy định. Ngoài ra, Đơn vị tăng cường sự phối hợp giữa cấp trên và cấp dưới, giữa các đơn vị trong tỉnh, giữa VKS và Tòa án cùng cấp nhằm thực hiện tốt công tác kiểm sát dân sự. Lê Thị Hằng
Ý kiến bạn đọc
