Luật Thi hành án hình sự (THAHS) năm 2025 được Quốc hội khóa XV thông qua tại Kỳ họp thứ 10 ngày 10/12/2025, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026. Luật gồm 15 chương, 180 điều, được ban hành trên cơ sở kế thừa các quy định còn phù hợp của Luật Thi hành án hình sự năm 2019, đồng thời sửa đổi, bổ sung nhiều nội dung quan trọng để đáp ứng yêu cầu thực tiễn thi hành án hình sự trong giai đoạn mới

Thực tiễn công tác kiểm sát việc giải quyết các vụ án dân sự, hôn nhân gia đình cho thấy: Kể từ khi Luật sửa đổi bổ sung một số điều Bộ luật tố tụng dân sự năm 2004 có hiệu lực, vai trò, vị trí của Viện kiểm sát trong công tác kiểm sát giải quyết các vụ án dân sự, hôn nhân gia đình được nâng lên rõ

Trong thực tiễn giải quyết những vụ án ly hôn trong thời gian gần đây, một trong những nguyên nhân dẫn đến việc vợ hoặc chồng làm đơn xin ly hôn là hai bên đã ly thân và một bên có mối quan hệ với người thứ ba.

NHỮNG KINH NGHIỆM TỪ THỰC TIỄN RÚT RA QUA CÔNG TÁC XÁC MINH TRỰC TIẾP CÁC QUYẾT ĐỊNH HOÃN THI HÀNH ÁN DÂN SỰ.

I. THỰC TIỄN PHÁT SINH VÀ VAI TRÒ CHỦ ĐỘNG CỦA VIỆN KIỂM SÁT.

Những kinh nghiệm được đúc rút từ thực tiễn công tác sẽ hữu ích cho Kiểm sát viên thực hiện quy định mới về kiểm sát điều tra vụ án hình sự theo BLTTHS năm 2015.

Xuất phát từ yêu cầu của thực tiễn đấu tranh phòng, chống tội phạm và căn cứ vào kế hoạch công tác năm 2017, ngày 24/02/2017, Cơ quan cảnh sát điều tra - Viện kiểm sát - Tòa án nhân dân thị xã Long Khánh đã tiến hành họp liên ngành để chọn án điểm theo các tiêu chuẩn quy định tại Thông tư liên ngành

Trong phạm vi bài viết, tác giả đề cập đến các giao dịch dân sự là hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất do vi phạm điều cấm, khi các bên ký hợp đồng ghi giá trị trong hợp đồng thấp hơn so với giá trị thực tế; dẫn đến trong thực tiễn xét xử vẫn còn nhận thức chưa thống nhất về việc giao dịch dân sự vô hiệu do vi phạm điều cấm.

Để thực hiện chỉ tiêu Lãnh đạo Viện trực tiếp thực hành quyền công tố, kiểm sát xét xử vụ án hình sự, cùng với việc truyền đạt, chia sẻ những kinh nghiệm, kỹ năng của bản thân trong thực tiễn công tác. Ngày 06/12/2023, đồng chí Vũ Đức Việt, Kiểm sát viên Trung cấp, Viện trưởng VKSND huyện Bù Đốp trực tiếp thực hành quyền công tố và kiểm sát xét xử tại phiên tòa rút kinh nghiệm đối với vụ án Nông Thị Như và Nguyễn Ngọc Long về tội “Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy” quy định tại điểm b, khoản 2 Điều 255 Bộ luật hình sự; Vũ Văn Quang về tội Mua bán trái phép chất ma túy” quy định tại khoản 1 Điều 251 Bộ luật hình sự.

Thực hiện kế hoạch số 41/KH-LN ngày 15/3/2023 của Liên ngành Trung ương; Kế hoạch số 39/KHLN, ngày 8/5/2023 của Liên ngành cấp tỉnh; Liên Kế hoạch số 64/KH-VKSTC, ngày 30/3/2023 của Viện KSND tối cao. Chiều ngày 29/5/2023, Tại trụ sở Viện KSND tỉnh Bình Phước các cơ quan tư pháp, các cơ quan hữu quan tổ chức Hội nghị liên ngành sơ kết thực tiễn 03 năm thi hành Thông tư liên tịch số 01/2020/TTLT-VKSNDTC-TANDTC-BCA-BNN&PTNT-BTC-BTP ngày 01/6/2020 quy định phối hợp thực hiện một số điều của Bộ luật Tố tụng hình sự về quản lý, giải quyết các vụ án, vụ việc tạm đình chỉ; sơ kết 05 năm thực hiện Thông tư liên tịch số 01/2017 ngày 29/12/2017 và tổng hợp rút kinh nghiệm kết quả 02 năm triển khai thực hiện Thông tư liên tịch số 01/2021 ngày 29/11/2021 quy định phối hợp trong việc thực hiện một số quy định của BLTTHS về tiếp nhận, giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố.

Bộ luật lao động (BLLĐ) năm 2019, có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/01/2021 và được áp dụng thay thế bởi BLLĐ 2012. Tuy nhiên, thực tiễn giải quyết các vụ án về tranh chấp lao động thời gian qua vẫn gặp một số vướng mắc. Vì vậy, trong khuôn khổ bài viết này, người viết xin chỉ ra những quy định chung về những tranh chấp lao động không phải qua thủ tục hòa giải thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án, đồng thời làm rõ những điểm hạn chế khi áp dụng BLLĐ năm 2019, từ đó, đề nghị cần có văn bản hướng dẫn thi hành.

Tóm tắt: “Thực tiễn giải quyết các vụ án vi phạm về tham gia giao thông đường bộ còn gặp một số vướng mắc trong việc áp dụng quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 và Thông tư số 63/2020/TT-BCA về quy trình thụ lý, tiếp nhận nguồn tin, điều tra giải quyết tai nạn giao thông đường bộ; vấn đề bồi thường thiệt hại đối với các vụ án tai nạn giao thông có yếu tố nước ngoài….”

Thực tiễn giải quyết các vụ án, vụ việc tranh chấp hợp đồng chuyển quyền sử dụng đất (CNQSDĐ) không có công chứng, chứng thực trước ngày Luật Đất đai năm 2013 có hiệu lực thi hành vẫn còn nhiều bất cập. Trong phạm vi bài viết này tác giả nêu lên những vướng mắc, bất cập để bạn đọc cùng trao đổi nhằm hoàn thiện các quy định về pháp luật.

Trong thực tiễn giải quyết các vụ án bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng do nguồn nguy hiểm cao độ gây ra khi Tòa án áp dụng pháp luật còn nhận thức khác nhau, không thống nhất. Bài viết, tác giả nêu lên những vướng mắc, bất cập trong thực tiễn giải quyết các vụ án bồi thường thiệt hại do nguồn nguy hiểm cao độ gây ra cần có văn bản hướng dẫn thi hành.

Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 quy định về “quyền tự bào chữa, nhờ người bào chữa” của bị cáo, nhưng chưa có văn bản hướng dẫn nhờ người bào chữa từ giai đoạn nào, khi nào mất quyền nhờ người bào chữa… nên thực tiễn xét xử còn có ý kiến chưa thống nhất đối với trường hợp bị cáo không nhờ người bào chữa ở giai đoạn xét xử sơ thẩm, nhưng đến phiên tòa phúc thẩm thì bị cáo đề nghị Hội đồng xét xử hoãn phiên tòa để nhờ người bào chữa.

Thực hiện Kế hoạch số 01/KH-VKS ngày 11/01/2021 của Viện trưởng Viện KSND tỉnh Bình Phước về công tác kiểm sát năm 2021. Sau một thời gian phối hợp với Cục Thi hành án dân sự tỉnh Bình Phước tổng kết thực tiễn, nghiên cứu, đúc rút kinh nghiệm và xây dựng những giải pháp nghiệp vụ.

Qua công tác tổng kết thực tiễn xét xử, Toà án nhân dân (TAND) tối cao nhận được phản ánh của các Toà án về một số vướng mắc khi giải quyết các vụ án hình sự, dân sự. Để đảm bảo áp dụng thống nhất pháp luật, vừa qua, TAND tối cao ban hành Công văn số 02/TANDTC-PC giải đáp một số vướng mắc trong xét xử.

Quá trình đấu tranh, xử lý tội phạm sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông, mạng internet hoặc thiết bị số thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản không chỉ gặp khó khăn trong thu thập, bảo quản chứng cứ, nhận diện đối tượng phạm tội. Thực tiễn giải quyết nguồn tin về tội phạm này cũng gặp rất nhiều khó khăn trong việc xác định dấu hiệu khách quan giữa tội này với Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản do chưa có văn bản hướng dẫn kịp thời, cũng như nhận thức thiếu thống nhất giữa các cơ quan tiến hành tố tụng…

Cơ quan tiến hành tố tụng có áp dụng miễn trách nhiệm hình sự hay không nên chăng căn cứ vào tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi phạm tội, hậu quả do hành vi phạm tội gây ra, nhân thân người phạm tội….Tuy nhiên, những vấn đề này chưa được hướng dẫn cụ thể nên trong một số trường hợp áp khoản 3 Điều 29 BLHS năm 2015 về miễn trách nhiệm hình sự vẫn còn nhiều cách hiểu khác nhau, thiếu thống nhất trong thực tiễn áp dụng.