Thực trạng và giải pháp nhằm nâng cao chất lượng công tác kiểm sát việc tạm giữ, tạm giam tại nhà tạm giữ thuộc Công an huyện Trảng Bom trong thời gian qua (năm 2014 và 3 tháng đầu năm 2015).

Đồng thời bám sát vào kế hoạch công tác năm của VKS tỉnh, đơn vị đã chủ động xây dựng kế hoạch, đặt ra các chỉ tiêu thi đua cụ thể trong công tác kiểm sát việc tạm giữ, tạm giam trong kế hoạch công tác năm của đơn vị. Do đó, trong thời gian qua chất lượng công tác kiểm sát việc tạm giữ, tạm giam của VKSND huyện Trảng Bom đã đạt được nhiều kết quả tích cực. 1. Những kết quả đạt được. VKSND huyện Trảng Bom đã đã phối hợp với Ủy ban Mặt trận Tổ quốc huyện tiến hành kiểm sát việc tạm giữ, tạm giam tại nhà tạm giữ thuộc Công an huyện Trảng Bom 7 lần (định kỳ 5 lần và kiểm sát đột xuất 2 lần) và kiểm sát một số hoạt động khác của nhà tạm giữ. Qua kiểm sát đã phát hiện nhiều vi phạm của nhà tạm giữ trong việc quản lý, thực hiện các chế độ và bảo đảm quyền lợi của người bị giam giữ. Đã ban hành 10 kiến nghị đối với nhà tạm giữ để yêu cầu khắc phục những vi phạm, nội dung kiến nghị được Trưởng nhà tạm giữ có văn bản trả lời nội dung kết luận và tiếp thu, sửa chữa cụ thể những hành vi như sau: Về thủ tục hồ sơ , một số hồ sơ không lưu giữ biên bản bắt người; việc tính thời hạn giam giữ ghi trong lệnh tạm giam và quyết định tạm giữ không đúng với quy định tại Thông tư liên tịch số 05 ngày 07/9/2005. Một số trường hợp, Cơ quan điều tra chưa kịp thời gửi quyết định tạm giữ, lệnh tạm giam, phê chuẩn tạm giam cho nhà tạm giữ. Đối với nhà tạm giữ: hồ sơ giam giữ không lập biên bản giao nhận và xác định tình trạng sức khỏe khi tiếp nhận người bị tạm giữ, tạm giam vào buồng giam; chưa lập danh chỉ bản của người bị giam giữ và chậm thông báo khi sắp hết thời hạn giam giữ. Về việc phân loại tổ chức giam giữ: Qua kiểm sát các buồng giam, trực tiếp gặp hỏi người bị giam giữ thấy rằng việc bố trí , tổ chức giam giữ theo loại không đúng quy định tại Điều 15 quy chế về tạm giữ, tạm giam, ví dụ: còn giam giữ chung người chưa thành niên với người thành niên, người có bệnh truyền nhiễm, người phạm tội cướp tài sản hoặc giam chung các bị can cùng vụ án. Đồng thời, cơ sở vật chất nơi giam giữ bị hư hỏng xuống cấp, tường bị thấm nước ẩm ướt... Những vi phạm này Viện kiểm sát đã kiến nghị nhiều lần, đến nay nhà tạm giữ đã khắc phục, sửa chữa kịp thời: đã xây tường, nâng cấp toàn bộ hệ thống các buồng giam, giữ và lắp đặt hệ thống camera phục vụ tốt cho việc quản lý, theo dõi. Về công tác giáo dục : Theo hướng dẫn số 9191/C81-C84 ngày 21/10/2011 của Bộ công an thì trưởng nhà tạm giữ phải tổ chức phổ biến giáo dục nhiều nội dung, tài liệu giáo dục về chính sách pháp luật cho người bị giam giữ tại nhà tạm giữ và có chương trình tổ chức học tập cụ thể. Tuy nhiên, hiện nay nhà tạm giữ chưa thực hiện nghiêm túc hướng dẫn này, tài liệu duy nhất nhà tạm giữ phổ biến là nội quy nhà tạm giữ nhưng việc thực hiện cũng chưa tốt, qua kiểm sát và gặp hỏi trực tiếp người bị giam giữ thấy còn nhiều người chưa được quán triệt học nội quy theo quy định. Mặt khác, do một số người bị giam giữ không biết chữ, với tư tưởng chỉ bị tạm giam rồi chuyển nơi khác nên có thái độ chống đối, không tuân thủ nội quy dẫn đến nhiều trường hợp bị xử lý kỷ luật do không chấp hành hướng dẫn của cán bộ quản giáo. Công tác kiểm tra, kiểm soát giam giữ : Mặc dù nhà tạm giữ đã áp dụng nhiều biện pháp nghiệp vụ trong quản lý giam giữ nhưng thời gian qua vẫn để xảy ra một số trường hợp mang vật cấm như thuốc lá, thuốc lào và bật lửa vào buồng giam thông qua việc gửi quà, đồ dùng thăm nuôi định kỳ. Thực tế thì việc kiểm tra cũng đã gặp nhiều khó khăn, do người thăm nuôi chủ động đưa số vật cấm trên vào cả đồ ăn nên rất khó phát hiện. Số trường hợp vi phạm trên bị xử lý kỷ luật, tuy nhiên phát hiện thấy quyết định xử lý kỷ luật của Trưởng nhà tạm giữ có nhiều vi phạm, đồng thời công tác kiểm tra kiểm soát buồng giam còn có nhiều sơ. Việc thực hiện chế độ : Việc thực hiện chế độ mua hàng căn tin của người bị giam giữ cũng bị hạn chế, bởi lẽ nhà tạm giữ hiện chưa xây dựng căn tin bán hàng; việc niêm yết giá công khai cũng chưa được đảm bảo. Việc thực hiện chế độ mặc cũng bị hạn chế do việc cấp phát quần áo chưa đầy đủ của phòng hậu cần Công an tỉnh. Một số chế độ khác như nghe đài phát thanh, đọc báo địa phương... cũng còn nhiều hạn chế bất cập. Từ những kết quả công tác kiểm sát việc tạm giữ tạm giam trên đây, thấy rằng công tác kiểm sát của đơn vị nhìn chung đã thực hiện tốt chức năng kiểm sát đảm bảo việc giam giữ người đúng quy định của pháp luật và các quy chế họat động về kiểm sát tạm giữ, tạm giam trong Ngành. Công tác quản lý người bị tạm giữ, tạm giam được nâng lên; chế độ quản lý, giám sát, giáo dục được thực hiện tốt; chế độ ăn ở, sinh hoạt và các quyền lợi hợp pháp của công dân được đảm bảo; chế độ xét giảm thời hạn chấp hành hình phạt tù được thực hiện kịp thời và theo đúng quy định của pháp luật. Không để xảy ra tình trạng phạm tội mới hoặc đánh nhau trong nhà tạm giữ. Chế độ quản lý, giam giữ được tăng cường và đặc biệt không để xảy ra trường hợp người bị tạm giữ, tạm giam tự sát hoặc trốn khỏi nơi giam, giữ. 2. Những tồn tại, thiếu sót trong công tác kiểm sát việc tạm giữ, tạm giam trong thời gian qua . Công tác kiểm sát việc tạm giữ, tạm giam của đơn vị còn có một số tồn tại, thiếu sót cần khắc phục như: việc theo dõi, quản lý tình hình ở nhà tạm giữ có lúc còn chưa kịp thời, thiếu sâu sát, báo cáo chưa đầy đủ. Mặt khác, qua một số cuộc kiểm sát phát hiện thấy việc công khai minh bạch các chứng từ quyết toán chế độ ăn uống và sổ sách theo dõi việc sử dụng tiền gửi lưu ký của nhà tạm giữ; công tác giáo dục phổ biến pháp luật cho người bị tạm giữ, tạm giam còn có hạn chế … nhưng Viện kiểm sát chưa có biện pháp tác động phù hợp để đạt hiệu quả. 3. Những giải pháp nhằm nâng cao chất lượng công tác kiểm sát việc tạm giữ, tạm giam trong thời gian . Từ thực tiễn kết quả công tác kiểm sát, đơn vị đã đề ra một số biện pháp cụ thể nhằm nâng cao chất lượng hiệu quả công tác kiểm sát tạm giữ, tạm giam trong thời gian tới như sau: * Đối với Viện kiểm sát. - Cần tăng cường công tác lãnh đạo, chỉ đạo về nghiệp vụ nhằm xử lý kịp thời, chính xác, đúng pháp luật các vụ việc phát sinh trong quá trình kiểm sát việc tạm giữ, tạm giam. Đồng thời, phân công kiểm sát viên thường xuyên bám sát, nắm chắc tình hình chấp hành pháp luật của nhà tạm giữ, thu thập đầy đủ thông tin về vi phạm của nhà tạm giữ làm căn cứ cho việc kiểm sát thường kỳ và đột xuất của Viện kiểm sát, đưa ra biện pháp tác động kịp thời. - Thực hiện nghiêm Quy chế nghiệp vụ, hàng ngày kiểm sát viên phải tiến hành kiểm sát việc bắt tạm giữ tại nhà tạm giữ. Đối với kiểm sát định kỳ 3 tháng, 6 tháng, 01 năm, khi kết thúc cuộc kiểm sát trực tiếp, VKSND phải có kết luận bằng văn bản xác định rõ nguyên nhân và hậu quả của những vi phạm để yêu cầu Tr­ưởng nhà tạm giữ có biện pháp chấm dứt việc làm vi phạm pháp luật và nghiêm túc kiểm điểm hoặc xử lý ng­ười vi phạm. Trong khi tiến hành kiểm sát, cần yêu cầu nhà tạm giữ thông báo việc thực hiện những nội dung Viện kiểm sát đã kiến nghị yêu cầu sửa chữa, khắc phục kịp thời và phúc tra những kết luận, kiến nghị đã ban hành để có biện pháp tác động chấm dứt ngay việc làm vi phạm. Sau mỗi cuộc kiểm sát Lãnh đạo đơn vị cần tổ chức cho kiểm sát viên, cán bộ tham gia cuộc kiểm sát rút kinh nghiệm, nhằm thực hiện tốt hơn cho cuộc kiểm sát lần sau. - Tăng cường việc phối hợp công tác giữa kiểm sát việc tạm giữ, tạm giam với các khâu công tác kiểm sát khác, vì khâu công tác kiểm sát việc tạm giữ, tạm giam xuyên suốt cả quá trình tố tụng. Sự phối hợp này có thể hỗ trợ trong việc nắm tình hình, thông tin của người bị giam giữ và của cả cơ quan quản lý giam giữ, do vậy việc phối hợp này sẽ góp phần nâng cao hiệu quả các khâu công tác kiểm sát hình sự và kiểm sát việc tạm giữ, tạm giam. - Cán bộ KSV làm công tác kiểm sát giam giữ phải nghiên cứu, học tập nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ nắm chắc các quy định của pháp luật, tiếp cận, học hỏi các kinh nghiệm thực tiễn, từ đó bổ sung, hoàn thiện những kỹ năng phát hiện vi phạm trong khi kiểm sát nhà tạm giữ. * Về hệ thống văn bản, hiện nay nhiều quy định về tạm giữ, tạm giam đã không còn phù hợp với thực tiễn công tác nhưng chưa được sủa đổi, bổ sung hoặc thay thế. Chưa có văn bản quy định mang tính phối hợp trong công tác này như thông tư liên tịch hoặc quy chế phối hợp liên ngành nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho việc thực hiện nhiệm vụ của mỗi ngành./. Người viết Phạm Văn Chìu ​