Một số vấn đề cần rút kinh nghiệm qua công tác kiểm sát quyết định của Tòa án

​ Theo quy định tại Điều 147 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015: “ Khoản 3: Trước khi mở phiên tòa, Tòa án tiến hành hòa giải; nếu các đương sự thỏa thuận được với nhau về việc giải quyết vụ án thì họ phải chịu 50% mức án phí sơ thẩm quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều này. Khoản 5: Trong vụ án có đương sự được miễn án phí sơ thẩm thì đương sự khác vẫn phải nộp án phí sơ thẩm mà mình phải chịu theo quy định tại khoản 1, 2, 3 và 4 Điều này ”. Tuy nhiên, Tòa ánban hành Quyết định công nhận sự thỏa thuận của các đương sự, không thể hiện nội dung thỏa thuận của các đương sự về nghĩa vụ nộp án phí. Giả sử nếu các bị đơn tự nguyện nộp thay án phí cho các nguyên đơn thìphần án phí mà họ nhận nộp thay cho người khác sẽ không được miễn, giảm . Việc Tòa án sơ thẩm tiếp tục xét giảm 50% án phí hòa giải thành kể cả số tiền đương sự nộp thay là không đúng, gây thất thu cho ngân sách Nhà nước. Cụ thể: 1/ Quyết định công nhận sự thỏa thuận của các đương sự số 39/2016/QĐST-DS ngày 24/8/2016 của Tòa ánnhân dân huyện Thống Nhất giải quyết vụ án “Tranh chấp hợp đồng vay tài sản” giữa: +Nguyên đơn: Bà Nguyễn Thúy Liễu , sinh năm 1970 Trú tại: Số 498, tổ 15, Trần Cao Vân, Bàu Hàm 2, Thống Nhất, Đồng Nai +Bị đơn: Bà Văn Thị Loan ,sinh năm 1963 Trú tại: Số 19/1, Phan Bội Châu, Bàu Hàm 2, Thống Nhất, Đồng Nai Đã quyết định công nhận sự thỏa thuận của đương sự: Bà Văn Thị Loan có nghĩa vụ thanh toán cho bàNguyễn Thúy Liễu số tiền nợ là 226.000.000 đồng (Hai trăm hai mươi sáu triệu đồng) -Về án phí: Miễn giảm ½ án phí cho bà Văn Thị Loan do có hoàn cảnh kinh tế khó khăn số tiền: 2.825.000 đồng, bà Loan còn phải nộp 2.825.000 đồng. Hoàn trả cho bà Nguyễn Thúy Liễu số tiền tạm ứng án phí đã nộp là 5.755.000đ. 2/Quyết định công nhận sự thỏa thuận của các đương sự số 40/2016/QĐST-DS ngày 24/8/2016 của Tòa ánnhân dân huyện Thống Nhất giải quyết vụ án “Tranh chấp hợp đồng vay tài sản” giữa: +Nguyên đơn: Bà Nguyễn Thúy Liễu , sinh năm 1970 Trú tại: Số 498, tổ 15, ấp Trần Cao Vân, xã Bàu Hàm 2,huyện Thống Nhất, tỉnh Đồng Nai +Bị đơn: Ông Lê Hữu Phước ,sinh năm 1971 Bà Nguyễn Thị Duyên ,sinh năm 1978 Trú tại: Số 731, tổ 17, Ngô Quyền, Bàu Hàm 2, Thống Nhất, Đồng Nai Đã quyết định công nhận sự thỏa thuận của đương sự: Bà Nguyễn Thị Duyên vàông Lê Hữu Phước có nghĩa vụ thanh toán cho bàNguyễn Thúy Liễu số tiền nợ là 586.000.000 đồng (Năm trăm tám mươi sáu triệu đồng) và 03 chỉ vàng 24K (loại vàng SJC) Về án phí: Miễn giảm ½ án phí cho bà Nguyễn Thị Duyên vàông Lê Hữu Phước do có hoàn cảnh kinh tế khó khăn số tiền: 6.965.000 đồng, bà Nguyễn Thị Duyên vàông Lê Hữu Phước còn phải nộp 6.965.000 đồng. Hoàn trả cho bà Nguyễn Thúy Liễu số tiền tạm ứng án phí đã nộp là 15.765.900đ. 3/Quyết định công nhận sự thỏa thuận của các đương sự số 42/2016/QĐST-DS ngày 29/8/2016 của Tòa ánnhân dân huyện Thống Nhất giải quyết vụ án “Tranh chấp hợp đồng vay tài sản” giữa: +Nguyên đơn: Ông Đinh Công Đoàn, sinh năm 1967 Bà Phạm Thị Thu Thảo , sinh năm 1971 Cùng trú tại: Số 5/1, ấp Gia Yên, xã Gia Tân 3,huyện Thống Nhất, tỉnh Đồng Nai +Bị đơn: Bà Đỗ Thị Minh Tuyế t,sinh năm 1962 +Người liên quan: Ông Nguyễn Thành Lập ( Tòng), sinh năm 1966 Cùng trú tại: Số 19/5B, ấp Tây Kim, xã Gia Kiệm,huyện Thống Nhất, tỉnh Đồng Nai Đã quyết định công nhận sự thỏa thuận của đương sự: Bà Đỗ Thị Minh Tuyết vàông Nguyễn Thành Lập có nghĩa vụ liên đới thanh toán cho bàPhạm Thị Thu Thảo và ông Đinh Công Đoàn số tiền nợ là 860.000.000 đồng(Tám trăm tám mươi sáu triệu đồng). Về án phí: Miễn giảm ½ án phí cho bà Đỗ Thị Minh Tuyết vàông Nguyễn Thành Lập do có hoàn cảnh kinh tế khó khăn. Bà Đỗ Thị Minh Tuyết vàông Nguyễn Thành Lập còn phải nộp 9.450.000 đồng . Hoàn trả chobàPhạm Thị Thu Thảo và ông Đinh Công Đoàn số tiền tạm ứng án phí đã nộp là 20.708.745đ. 4/Quyết định công nhận sự thỏa thuận của các đương sự số 60/2016/QĐST-DS ngày 14/9/2016 của Tòa án nhân dân huyện Trảng Bom giải quyết vụ án “Tranh chấp hợp đồng vay tài sản” giữa: Nguyên đơn: Bà Phạn Thị Mỹ Dung , sinh năm 1975 Bị đơn: Bà Lưu Thị Tuyết Vinh , sinh năm 1959 Cùng trú tại: Ấp Quảng Đà, xã Đông Hòa, huyệnTrảng Bom, tỉnh Đồng Nai Đã quyết định công nhận sự thỏa thuận của đương sự: Bà Lưu Thị Tuyết Vinh có nghĩa vụ thanh toán cho bà Phạn Thị Mỹ Dung số tiền nợ là 194.000.000 đồng (Một trăm chín mươi tư triệu đồng). Về án phí: Miễn giảm ½ án phí cho bà Lưu Thị Tuyết Vinh do có hoàn cảnh kinh tế khó khăn được Ủy ban nhân dân xã Đông Hòa xác nhận. Bà Lưu Thị Tuyết Vinh còn phải nộp 2.425.000 đồng . Hoàn trả cho bà Phạn Thị Mỹ Dung số tiền tạm ứng án phí đã nộp là 4.850.000đ. Qua tính toánchỉ riêng 04 Quyết định công nhận sự thỏa thuận của đương sự số 39, 40,42, 60nêu trên gây thất thu cho ngân sách Nhà nước với số tiền là 30.072.500đồng Ngoài ra, có Quyết định công nhận sự thỏa thuận của các đương sự, Quý Tòa giải quyết án phí hòa giải thành không chính xác, không buộc đương sự phải chịu án phí hòa giải, gây thất thu cho Ngân sách Nhà nước trên 20 triệu đồng. Cụ thể: -Quyết định công nhận sự thỏa thuận của các đương sự số 43/2016/QĐST-DS ngày 29/8/2016 của Tòa ánnhân dân huyện Thống Nhất giải quyết vụ án “Tranh chấp hợp đồng vay tài sản” giữa: +Nguyên đơn: Bà Nguyễn Thị Huệ , sinh năm 1962 Trú tại: Số 1300, tổ 37, Trần Cao Vân, Bàu Hàm 2,Thống Nhất, Đồng Nai +Bị đơn: Bà Đỗ Thị Thu Hà ,sinh năm 1961 Trú tại: Số 1445/42, Trần Cao Vân, Bàu Hàm 2, Thống Nhất, Đồng Nai Đã quyết định công nhận sự thỏa thuận của đương sự: Bà Đỗ Thị Thu Hà có nghĩa vụ thanh toán cho bàNguyễn Thị Huệ số tiền nợ là 1.297.300.000 đồng (một tỷ hai trăm chín mươi bảy triệu ba trăm ngàn đồng) và trả bằng hiện vật là:35.289 kg Cà phê xô 5% đen vỡ, độ ẩm 15%, tạp 1% (tương đương với số tiền 1.411.560.000đ). Về án phí: Bà Đỗ Thị Thu Hà phải nộp 21.544.300đ, hoàn trả cho bà Nguyễn Thị Huệ số tiền tạm ứng án phí là 21.544.300đ. Tuy nhiên, qua đối chiếu với quy định của pháp luật về giải quyết án phí hòa giải thành thì nguyên đơn và bị đơn phải nộp án phí như sau: 1.297.300.000đ +1.411.560.000đ = 2.708.860.000đ = 72.000.000đ + (2% x 708.860.000đ) x 50% = 43.088.600đ. Mỗi người phải nộp án phí là: 43.088.600đ : 2 = 21.544.300đ. Lẽ ra, cả bà Hà và bà Huệ mỗi người phải nộp án phí hòa giải thành là 21.544.300 đồng nhưng Quyết định công nhận sự thỏa thuận số 43/2016/QĐST-DS ngày 29/8/2016 của Tòa ánnhân dân huyện Thống Nhất không buộc bà Nguyễn Thị Huệ phải nộp án phí mà trả lại số tiền mà bà Huệ đã đóng tạm ứng án phí không đúng, gây thất thu cho ngân sách nhà nước số tiền 21.544.300đ. Như vậy, qua công tác kiểm sát 05 Quyết định công nhận sự thỏa thuận của đương sự số 39, 40, 42, 43, 60 nêu trên củaTòa ánnhân dân huyện Thống Nhất và Trảng Bom xét miễn, giảm cho đương sự đã gây thất thu cho ngân sách nhà nướctổng số tiền là: 21.544.300 đồng +30.072.500 đồng = 51.616.800 đồng. Tuy nhiên khi thực hiện việc kiểm sát thì cán bộ, kiểm sát viên cấp huyện đã không phát hiện được vi phạm của Tòa án, vẫn nhận xét các quyết định này đúng pháp luật. Do đó ngày 07/10/2016 phòng 9 đã tham mưu cho lãnh đạo Viện ban hành văn bản kiến nghị vi phạm đối với Tòa án huyện Thống Nhất nhằm chấn chỉnh, khắc phục những vi phạm nêu trên, đảm bảo quyết định của Toà án ban hành có căn cứ, đúng pháp luật./. Đỗ ThịYến​ VKS Phòng 9