Một số biện pháp nâng cao chất lượng công tác kiểm sát thi hành án dân sự của Viện kiểm sát nhân dân huyện Thống Nhất

​ Để thực hiện tốt các nhiệm vụ chính trị trên, thực hiện Kế hoạch công tác năm 2014, căn cứ tình hình chấp hành pháp luật trong hoạt động Thi hành án dân sự trên địa bàn huyện năm 2013, Viện kiểm sát nhân dân huyện Thống Nhất phân công 01 đ/c Phó viện trưởng phụ trách, 01 đ/c Kiểm sát viên và 01 đ/c Kiểm tra viên chuyên trách thực hiện nhiệm vụ kiểm sát thi hành án dân sự và đề ra một số biện pháp thực hiện như sau: - Tiếp tục quán triệt Quy chế 255/2013 của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao thực hiện Quy chế công tác kiểm sát Thi hành án dân sự; Tổ chức nghiên cứu Nghị định số 125/2013/NĐ-CP ngày 14/10/2013 của Chính phủ về sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 58/2009/NĐ-CP ngày 13/07/2009 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Thi hành án dân sự về thủ tục thi hành án dân sự. Để tạo sự chuyển biến cơ bản về nhận thức nhằm nâng cao kết quả kiểm sát Thi hành án dân sự tại địa phương; - Mở sổ thụ lý, ghi chép đầy đủ các cột mục của sổ thụ lý thi hành án dân sự; Kiểm sát chặt chẽ 100% việc ra quyết định thi hành án; 100% hồ sơ tạm đình chỉ, đình chỉ, hoãn, việc xét miễn, giảm thi hành án dân sự; việc cưỡng chế, kê biên, định giá, đấu giá bán tài sản thi hành án; việc ủy thác thi hành án; chủ động lập hồ sơ đề nghị xét miễn, giảm khoản tiền phạt theo quy định tại Khoản 1 Điều 62 Luật Thi hành án dân sự 2008; tiến hành trực tiếp kiểm sát 02 cuộc tại Cơ quan Thi hành án; chú trọng phát hiện, tổng hợp vi phạm, làm rõ nguyên nhân và kịp thời ban hành kháng nghị, kiến nghị nhằm khắc phục cơ bản vi phạm pháp luật trong hoạt động thi hành án dân sự. - Yêu cầu Cơ quan Thi hành án xử lý cương quyết đối với những việc có điều kiện mà đối tượng phải thi hành án cố tình chây ì, chống đối; Chủ động phối hợp chặt chẽ với Cơ quan Thi hành án dân sự xác minh, giải quyết những việc phức tạp, kéo dài, có liên quan đến các doanh nghiệp, các tổ chức tín dụng ngân hàng. - Chủ động phối hợp với Cơ quan Thi hành án dân sự và các cơ quan có liên quan tiếp tục thực hiện tốt Quy chế liên ngành về công tác phối hợp trong tổ chức Thi hành án dân sự; 1. Kết quả đạt được trong công tác kiểm sát thi hành án dân sự năm 2014: - Tổng số thụ lý kiểm sát: 1284 việc – 58.196.301.500 đồng. - Số đã thi hành án: 816 việc – 20.481.620.017 đồng . - Còn lại đang thi hành: 468 việc – 37.714.681.500, trong đó: Số có điều kiện thi hành án: 235 việc – 20 .432.251.483 đồng - Về kết quả công tác phối hợp: Viện kiểm sát chủ động phối hợp với Tòa án, Chi cục THA DS huyện thực hiện tốt Quy chế phối hợp liên ngành trong công tác thi hành án như: Hàng tuần có đối chiếu việc giao nhận bản án, quyết định của Tòa án, đối chiếu việc ra quyết định thi hành án, kết quả thu chi tiền thi hành án. Chi cục thi hành dân sự huyện phối hợp với các ngành liên quan và Ủy ban nhân dân các xã thực hiện áp dụng các biện pháp cưỡng chế kê biên tài sản là nhà ở và quyền sử dụng đất. Đã thực hiện việc niêm yết công khai việc thi hành án dân sự tại UBND các xã để phối hợp, đôn đốc thi hành án kịp thời. Năm 2014 Viện Kiểm sát huyện đã tổ chức sơ kết 01 năm thực hiện quy chế PHLN trong công tác thi hành án dân sự nhằm đánh giá những mặt làm được, những tồn tại hạn chế, xác định nguyên nhân và đề ra biện pháp khắc phục. - Thực hiện tốt công tác tham mưu cho BCĐ THADS huyện chỉ đạo thực hiện trong công tác THADS, trong việc kê biên, cưỡng chế giao tài sản cho người được thi hành án đảm bảo thời gian đúng quy định, trong việc giải quyết những vụ việc có khó khăn phức tạp, việc thực hiện đợt cao điểm từ tháng 6/2014 đến tháng 9/2014. - Về việc thực hiện các chỉ tiêu công tác thi hành án theo Nghị quyết số 37/2012/QH13 ngày 23/11/2012 của Quốc hội và kế hoạch công tác kiểm sát năm 2014, đơn vị đã kiểm sát chặt chẽ việc phân loại án; kiểm sát việc ra các quyết định thi hành án; kiểm sát việc xác minh điều kiện thi hành án, cưỡng chế kê biên tài sản và bán đấu giá tài sản; hàng tuần Kiểm sát viên lập biên bản đối chiếu việc giao nhận các bản án, quyết định của Tòa án giao cho Chi cục thi hành án, thụ lý đơn yêu cầu thi hành án, thời hạn ra quyết định thi hành án; hàng tháng lãnh đạo Viện và Chi cục THADS tiến hành đối chiếu kết quả công tác thi hành án dân sự trong tháng. Kiểm sát chặt chẽ 100% việc cưỡng chế kê biên, giao tài sản theo đúng luật định. Kết quả kiểm sát năm 2014 đơn vị đã đạt và vượt một số chỉ tiêu so với kế hoạch đã đăng ký. Qua kiểm sát thường kỳ và trực tiếp kiểm sát Viện kiểm sát huyện đã phát hiện các dạng vi phạm trong công tác THADS cụ thể như: Hủy bỏ kết quả bán đấu giá tài sản không đúng pháp luật; ra quyết định hoãn, đình chỉ thi hành án không đúng quy định; lập thủ tục tiêu hủy vật chứng không đúng với nội dung quyết định của bản án; chấp hành viên chậm tổ chức cưỡng chế giao tài sản; chậm ra quyết định thi hành án, chậm gửi các quyết định về thi hành án cho Viện kiểm sát để thực hiện chức năng kiểm sát, vi phạm trong việc ủy thác thi hành án, vi phạm trong việc ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong THADS, vi phạm trong việc thực hiện định giá, bán đấu giá tài sản, ... Viện kiểm sát huyện đã kịp thời ban hành 07 kháng nghị và 04 văn bản kiến nghị chấn chỉnh, khắc phục và được Chi cục thi hành án dân sự huyện Thống Nhất tiếp thu, chấp nhận khắc phục sửa chữa. 2 . Những khó khăn, vướng mắc trong công tác kiểm sát thi hành án dân sự: - Mặc dù Nghị định 58/2009/NĐ-CP ngày 13/7/2009 của Chính phủ đã được sửa đổi, bổ sung bằng Nghị định 125/2013/NĐ-CP ngày 14/10/2013 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật thi hành án dân sự về thủ tục thi hành án dân sự. Nhưng trong thực tiễn hiện nay vẫn tồn tại không ít những khó khăn, vướng mắc trong việc áp dụng pháp luật để giải quyết thi hành án, cụ thể: + Tại Điều 61 Luật thi hành án dân sự quy định: một trong những điều kiện để được miễn, giảm nghĩa vụ thi hành án đối với khoản thu nộp ngân sách nhà nước là người phải thi hành án phải thi hành được một phần nghĩa vụ. Quy định này rất khó thực thi vì rất nhiều vụ việc đủ điều kiện về thời gian nhưng người phải thi hành án không có khả năng thi hành dù khoản tiền rất nhỏ, gia đình người phải thi hành án thuộc hộ nghèo ở địa phương hoặc người phải thi hành án ở nước ngoài, đang chấp hành án phạt tù, không rõ địa chỉ… đây là một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng án tồn đọng kéo dài nhiều năm nhưng không có biện pháp giải quyết dứt điểm. + Luật thi hành án dân sự năm 2008 quy định thời hạn xác minh trong thi hành án chủ động là 10 ngày, nhưng trong quá trình áp dụng quy định này có một số bất cập như sau: Theo Điều 45 – Luật thi hành án dân sự năm 2008 thời hạn tự nguyện thi hành án là 15 ngày, kể từ ngày người phải thi hành án nhận được hoặc được thông báo hợp lệ quyết định thi hành án. Như vậy, trường hợp đương sự tự nguyện thi hành án thì kết quả xác minh của Chấp hành viên không còn ý nghĩa; trong trường hợp kết quả xác minh xác định người phải thi hành án không có điều kiện thi hành án, mà theo quy định tại khoản 3 – Điều 48 Luật thi hành án dân sự quy định: “ Thời hạn ra quyết định hoãn thi hành án là 05 ngày làm việc, kể từ ngày có căn cứ hoãn thi hành án quy định tại khoản 1 điều này”. Như vậy, nếu ra quyết định hoãn thì không đúng quy định vì chưa hết thời gian tự nguyện thi hành án, nếu không ra quyết định hoãn thì không đúng quy định khoản 3 – Điều 48 Luật thi hành án dân sự. + Chưa có quy định rõ về sự phối hợp giữa các cơ quan hữu quan và chính quyền địa phương trong công tác thi hành án dân sự. Thực tế cho thấy, hiệu quả của công tác thi hành án phụ thuộc nhiều vào sự phối hợp của các cơ quan hữu quan và chính quyền cơ sở. Trong thực tiễn không phải lúc nào công tác THADS cũng nhận được sự phối hợp tạo điều kiện trong hoạt động thi hành án như việc tống đạt các quyết định, văn bản, việc xác minh điều kiện thi hành án, cưỡng chế, định giá tài sản, việc xem xét trả lời những kiến nghị của cơ quan thi hành án, trong khi pháp luật chưa có những quy định cụ thể, ràng buộc trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan trong trường hợp không thực hiện đúng và kịp thời những yêu cầu của Chấp hành viên và Cơ quan thi hành án. - Chi cục Thi hành án DS huyện nhiều năm nay chỉ có 02 chấp hành viên, trong khi vụ việc thi hành án ngày càng tăng nên gặp nhiều khó khăn trong công tác thi hành án, còn có một số vụ việc tồn đọng kéo dài gây bức xúc trong nhân dân. Nguyên nhân của những khó khăn, vướng mắc đó là : - Số vụ việc, số tiền phải THA ngày càng tăng, tính chất ngày càng phức tạp. - Sự chủ động phối hợp của một số ngành chức năng, UBND xã có lúc, có vụ chưa chặt chẽ, đồng bộ. - Ý thức chấp hành pháp luật của người phải thi hành án một số có biểu hiện chây ỳ không hợp tác, khiếu nại yêu cầu thẩm định giá nhiều lần, có trường hợp phát sinh khởi kiện tranh chấp, chia thừa kế tài sản “tranh chấp quyền sử dụng đất”, có vụ đã cưỡng chế kê biên nhưng vẫn tiếp tục khiếu nại theo thủ tục giám đốc thẩm dẫn đến tài sản kê biên nhưng không định giá, bán đấu giá, không giao tài tài nhà và đất cho người được thi hành án gây thiệt hại quyền lợi cho đương sự. - Do điều kiện kinh tế của người phải thi hành án nói riêng và người dân nói chung gặp nhiều khó khăn nên không bán được tài sản, nhiều vụ đã thông báo bán đấu giá tài sản nhiều lần không có người mua, có vụ giảm giá đến 03 lần vẫn chưa có người mua tài sản để kết thúc thi hành án. - Chấp hành viên có lúc còn chưa kiên quyết vận dụng các biện pháp cưỡng chế để giải quyết dứt điểm những vụ việc có điều kiện dẫn đến tồn đọng, kéo dài. - Kiểm sát viên, Chấp hành viên có lúc chưa chủ động phối hợp trong thực hiện một số điều quy định trong Quy chế phối hợp liên ngành và trong việc họp bàn thống nhất hướng xử lý đối với những vụ thi hành án phức tạp, kèo dài. 3 . Một số kinh nghiệm thực tiễn: - Quán triệt và thực hiện nghiêm các quan điểm của Đảng, Nghị quyết Quốc hội, Chỉ thị và kế hoạch công tác kiểm sát của ngành, của đơn vị về công tác KS THADS. - Nghiên cứu, nắm vững và vận dụng tốt Luật THADS và các văn bản hướng dẫn thi hành, quy chế và quy trình nghiệp vụ trong công tác KSTHADS. - Quan tâm chỉ đạo và thường xuyên kiểm tra, đôn đốc nhắc nhở, đồng thời đề cao vai trò, trách nhiệm của cán bộ, |KSV trong công tác KSTHADS. - Làm tốt công tác tham mưu, đồng thời tranh thủ sự quan tâm chỉ đạo của VKS tỉnh, Huyện ủy, HĐND, UBND và Ban chỉ đạo THADS huyện trong công tác KSTHADS - Thực hiện tốt quy chế phối hợp liên ngành trong công tác THADS. 4 . Một số kiến nghị, đề xuất: - Liên ngành trung ương kịp thời hướng dẫn nghiệp vụ đối với những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong công tác THADS. - Cần quy định rõ về sự phối hợp giữa các cơ quan hữu quan , chính quyền địa phương trong công tác thi hành án dân sự. - Tăng biên chế Chấp hành viên và tăng cường tập huấn nghiệp vụ cho đội ngũ Chấp hành viên, Kiểm sát viên, cán bộ về công tác thi hành án dân sự và kiểm sát thi hành án dân sự . - Tăng cường tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật rộng rãi nội dung về Luật Thi hành án dân sự và Nghị quyết của Quốc hội về thi hành Luật Thi hành án dân sự cho cán bộ, Đảng viên và nhân dân người hiểu, nhận thức đúng pháp luật về thi hành án dân sự, từ đó tôn trọng và tự nguyện, tự giác thực hiện. Trên đây là một số kinh nghiệm, biện pháp nâng cao chất lượng công tác kiểm sát thi hành án dân sự năm 2014 của Viện kiểm sát nhân dân huyện Thống Nhất. Xin trao đổi cùng quý vị đồng nghiệp, bạn đọc và mong muốn nhận được nhiều ý kiến góp ý, trao đổi của quý vị nhằm thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ của ngành, chỉ tiêu Nghị quyết của Quốc hội đã đề ra và đáp ứng tốt yêu cầu cải cách tư pháp trong thời gian tới./. KSV Nguyễn Bá Thái VKSND huyện Thống Nhất