Tiềm ẩn trách nhiệm pháp lý khi giao xe cho người không đủ điều kiện điều khiển tham gia giao thông đường bộ
- Thứ ba - 15/09/2026 05:48
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Tháng 9 – Tháng An toàn giao thông, triển khai tháng cao điểm về bảo đảm trật tự, an toàn giao thông đường bộ, lực lượng chức năng đã đẩy mạnh việc tuần tra, kiểm soát tình hình giao thông, qua đó phát hiện rất nhiều trường hợp điều khiển xe chạy quá tốc độ, đi không đúng phần đường, làn đường, không đội mũ bảo hiểm, không chấp hành tín hiệu đèn giao thông… Đáng chú ý, qua công tác thực hành quyền công tố, Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 1 – Đồng Nai nhận thấy nhiều trường hợp cha mẹ và người thân giao xe hoặc thiếu trách nhiệm trong việc quản lý phương tiện để cho người chưa đủ tuổi, chưa có giấy phép lái xe hoặc chưa đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định của pháp luật tự ý điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ.
Nhiều người cho rằng, chỉ cần “biết chạy xe”, “đi quãng đường ngắn hoặc trên địa bàn quen thuộc” thì có thể điều khiển phương tiện. Tuy nhiên, “biết chạy xe” không đồng nghĩa với “đủ điều kiện điều khiển xe”. Người tham gia giao thông đường bộ phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định của pháp luật về độ tuổi, sức khỏe, giấy phép lái xe và các điều kiện phù hợp với từng loại phương tiện. Vì vậy, hành vi giao xe hoặc để cho người khác điều khiển phương tiện tham gia giao thông tưởng chừng đơn giản nhưng nếu chủ phương tiện thực hiện một cách chủ quan, thiếu trách nhiệm có thể dẫn đến vi phạm pháp luật, tai nạn giao thông và trách nhiệm pháp lý không nhỏ. Cần nhận thức rõ, trách nhiệm không chỉ đặt ra đối với người trực tiếp điều khiển phương tiện mà còn đặt ra đối với người giao hoặc để cho người không đủ điều kiện điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ. Không nên hiểu, chỉ khi người được giao xe gây tai nạn thì người giao xe mới bị xử lý; ngay cả khi chưa gây hậu quả thì hành vi giao hoặc để cho người không đủ điều kiện điều khiển phương tiện tham gia giao thông cũng có thể bị xử phạt vi phạm hành chính.
💰 Theo Điều 32 Nghị định số 168/2024/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 238/2026/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn giao thông đường bộ:
s Đối với chủ xe mô tô, xe gắn máy và các loại xe tương tự xe mô tô, các loại xe tương tự xe gắn máy thực hiện hành vi vi phạm giao xe hoặc để cho người không đủ điều kiện điều khiển xe tham gia giao thông (bao gồm cả trường hợp người điều khiển phương tiện có giấy phép lái xe nhưng đang trong thời gian bị tước quyền sử dụng) có thể bị phạt tiền từ 8.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với cá nhân, từ 16.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với tổ chức.
s Đối với chủ xe ô tô, xe chở người bốn bánh có gắn động cơ, xe chở hàng bốn bánh có gắn động cơ, xe máy chuyên dùng và các loại xe tương tự xe ô tô thực hiện giao xe hoặc để cho người không đủ điều kiện theo quy định điều khiển xe tham gia giao thông thì phạt tiền từ 28.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với cá nhân, từ 56.000.000 đồng đến 60.000.000 đồng đối với tổ chức.
Không chỉ bị xử phạt hành chính, trường hợp giao xe, để cho hoặc không quản lý phương tiện để người không đủ điều kiện điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ mà gây ra hậu quả còn có thể phát sinh trách nhiệm dân sự và trách nhiệm hình sự theo quy định pháp luật.
⚖ Về trách nhiệm dân sự, Điều 601 Bộ luật Dân sự quy định phương tiện giao thông vận tải cơ giới được coi là nguồn nguy hiểm cao độ. Chủ sở hữu nguồn nguy hiểm cao độ phải bồi thường thiệt hại do nguồn nguy hiểm cao độ gây ra, nếu chủ sở hữu đã giao cho người khác chiếm hữu, sử dụng thì người này phải bồi thường, trừ trường hợp có thỏa thuận khác. Khi chủ sở hữu, người chiếm hữu, sử dụng nguồn nguy hiểm cao độ có lỗi trong việc để nguồn nguy hiểm cao độ bị chiếm hữu, sử dụng trái pháp luật (ví dụ: Cha mẹ là chủ sở hữu phương tiện nhưng không quản lý chặt chẽ phương tiện để con chưa thành niên tự ý lấy điều khiển tham gia giao thông dẫn đến tai nạn gây tổn hại về sức khỏe, tài sản của người khác) thì chủ sở hữu phải liên đới chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại theo quy định.
🔨 Về trách nhiệm hình sự, Điều 264 Bộ luật Hình sự về tội "Giao cho người không đủ điều kiện điều khiển các phương tiện tham gia giao thông đường bộ" quy định nếu người chủ sở hữu, quản lý phương tiện tham gia giao thông đường bộ mà giao cho người không có giấy phép lái xe hoặc người đang trong tình trạng có sử dụng rượu, bia mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn vượt quá mức quy định hoặc có sử dụng chất ma túy hoặc các chất kích thích mạnh khác hoặc không đủ các điều kiện khác theo quy định của pháp luật điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ gây hậu quả nguy hiểm đáng kể cho xã hội thì bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm; trường hợp gây ra hậu quả nghiêm trọng thì có thể bị phạt tiền lên đến 200.000.000 đồng hoặc phạt tù đến 07 năm.
⚠ Như vậy, giao phương tiện cho người không đủ điều kiện điều khiển tham gia giao thông đường bộ là hành vi tiềm ẩn trách nhiệm pháp lý. Pháp luật không chỉ yêu cầu người điều khiển phương tiện phải đảm bảo đủ điều kiện mà còn yêu cầu chủ phương tiện phải có trách nhiệm trong việc giao và quản lý phương tiện. Vì vậy, để phòng ngừa những hậu quả đáng tiếc, chủ phương tiện phải có trách nhiệm quản lý chặt chẽ phương tiện, tuyệt đối không giao hoặc để cho người chưa đủ điều kiện điều khiển phương tiện tham gia giao thông; đồng thời, người chưa đủ điều kiện cũng phải có trách nhiệm chấp hành pháp luật, không điều khiển phương tiện khi chưa đủ điều kiện theo quy định. Chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật về giao thông là bảo vệ chính mình, gia đình và cộng đồng góp phần xây dựng văn hóa giao thông an toàn, văn minh và trách nhiệm. Hãy nhớ:
Không đủ điều kiện – Không điều khiển.
Chưa đủ điều kiện – Không giao xe.
Chủ động quản lý phương tiện – Chủ động bảo vệ tính mạng của chính mình và cộng đồng.