HÀNH VI CỦA MAI VĂN T PHẠM TỘI GÌ?
- Thứ tư - 13/05/2015 02:44
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Vào khoảng 15 giờ ngày 15 tháng 3 năm 2015, anh Trần Văn H điều khiển xe ô tô tải mang biển kiểm soát: 47C-012, đi theo xe còn có phụ xế (phụ xe) là anh Đoàn Văn K lưu thông trên tuyến đường Quốc lộ 14 hướng từ thị xã ĐX, tỉnh BP đi hướng tỉnh ĐL. Khi xe đi đến đoạn đường thuộc thôn L, xã ĐL, huyện BĐ, tỉnh BP thì va chạm với xe mô tô do anh Trần Văn L điều khiển chạy ngược chiều. Hậu quả làm cho anh Trần Văn L tử vong. Sau khi gây tai nạn, tài xế xe là anh Trần Văn H đã rời khỏi hiện trường chỉ còn lại phụ xe là anh Đoàn Văn K. Thấy vụ tai nạn chết người xảy ra thì các anh Ngô Văn D, Trịnh Thế C và Trần Văn H cùng Mai Văn T từ trong quán nước bên đường đi ra chỗ hiện trường xem. Do thấy anh Trần Văn L (là bạn bè) chết nên các anh Ngô Văn D, Trịnh Thế C và Trần Văn H tìm tài xế xe ô tô để đánh nhưng do không có tài xế xe ở đó nên các anh D, C, H hỏi phụ xe “tài xế xe ở đâu? Điện thoại cho tài xế đến hiện trường giải quyết vụ việc” thì anh Đoàn Văn K (phụ xe) trả lời “tài xế lên công an đầu thú rồi không mang theo điện thoại, điện thoại của tài xế tôi đang giữ” thì lúc này các anh D, C, H lao vào dùng tay chân đánh, đấm anh K nhưng chỉ gây thương tích nhẹ. Sự việc được mọi người can ngăn nên các anh D, C, H bỏ đi. Thấy anh Đoàn Văn K bị đánh vừa xong thì Mai Văn T đến hỏi anh K “điện thoại của tài xế để đâu?” do sợ bị đánh và nghĩ T là đồng bọn của nhóm người đã đánh mình trước đó nên anh K đưa tay vào túi quần lấy điện thoại của tài xế ra vừa cầm trên tay thì bị Mai Văn T lấy sau đó T bỏ đi khỏi hiện trường.
Theo kết luận định giá tài sản thì chiếc điện thoại trên có giá trị là 2.700.000 đồng.
Quá trình làm việc Mai Văn T khai nhận “do nghe được anh Đoàn Văn K nói đang giữ điện thoại của tài xế xe lúc các anh D, C, H hỏi thì nảy sinh ý định chiếm đoạt chiếc điện thoại này”. Mai Văn T không có bàn bạc việc đánh K và cũng không quen biết gì với các anh D, C, H.
Lời khai của các anh D, C, H khai cũng không bàn bạc việc đánh nhau do bức xúc thấy bạn bị chết nên đánh anh K; không quen biết gì Mai Văn T.
Anh Đoàn Văn K trình bày do mới bị đánh nên khi anh Mai Văn T hỏi điện thoại đâu thì lấy ra cầm trên tay định đưa cho T nhưng chưa kịp đưa thì T đã lấy rồi bỏ đi (đi bộ từ từ chứ không chạy). Việc lấy điện thoại ra đưa vì sợ bị đánh và nghĩ Mai Văn T là đồng bọn của những người đã đánh K lúc nãy.
Như vậy hành vi của Mai Văn T có phạm tội hình sự hay không, nếu có thì phạm tội gì?
Sau khi vụ án xảy ra có nhiều quan điểm khác nhau, nhìn chung lại có các quan điểm sau:
Quan điểm thứ nhất, cho rằng hành vi của Mai Văn T phạm tội hình sự và đã phạm vào tội “Cướp giật tài sản” quy định tại Điều 136 Bộ luật hình sự. Bởi vì, Mai Văn T đã lợi dụng lúc anh Đoàn Văn K vừa bị các anh D, C, H đánh xong thì Mai Văn T giả vờ đến gặp anh K hỏi điện thoại của tài xế xe khi K chưa kịp đưa thì T đã lấy chiếc điện thoại ngay trên trên tay của anh K rồi rời khỏi hiện trường ngay sau đó. Dấu hiệu đặc trưng là T lấy chiếc điện thoại ngay trên tay của K lúc này anh K còn quản lý được tài sản. Tội phạm đã hoàn thành từ lúc Mai Văn T đã lấy được tài sản. Hành vi của T đã đáp ứng đủ 02 dấu hiệu đặc trưng của tội “Cướp giật tài sản” đó là lấy tài sản còn trong sự quản lý của người quản lý tài sản và dấu hiệu thứ hai là nhanh chóng tẩu thoát.
Quan điểm thứ hai, cho rằng hành vi của Mai Văn T đã phạm tội hình sự và phạm vào tội “Công nhiên chiếm đoạt tài sản” quy định tại Điều 137 Bộ luật hình sự. Do đặc điểm của tội công nhiên chiếm đoạt tài sản, nên người phạm tội chỉ có một hành vi khách quan duy nhất là "chiếm đoạt", nhưng chiếm đoạt bằng hình thức công khai, với thủ đoạn lợi dụng sơ hở của người quản lý tài sản hoặc lợi dụng hoàn cảnh khách quan khác như: thiên tai, hỏa hoạn, chiến tranh, tai nạn giao thông...trong trường hợp này Mai Văn T đã lợi dụng hoàn cảnh xảy ra vụ tai nạn giao thông, lợi dụng lúc anh K vừa bị đánh xong rồi vào chiếm đoạt tài sản. Những hoàn cảnh cụ thể này không do người có tài sản gây ra mà do hoàn cảnh khách quan làm cho họ lâm vào tình trạng không thể bảo vệ được tài sản của mình, nhìn thấy người phạm tội lấy tài sản mà không làm gì được do lo sợ bị đánh hay vì bị thương tật không thể bảo vệ được tài sản mà mình đang quản lý, sở hữu. Rõ ràng hành vi của Mai Văn T đã lợi dụng hoàn cảnh bị vướng mắc, sơ hở, của người quản lý tài sản để thực hiện hành chiếm đoạt, tội phạm đã hoàn thành do T đã có được tài sản, giá trị là 2.700.000 đồng. Do vậy hành vi của Mai Văn T đã đủ yếu tố cấu thành tội “Công nhiên chiếm đoạt tài sản” theo quy định tại Điều 137 của Bộ luật hình sự.
Quan điểm thứ ba, cho rằng hành vi của Mai Văn T phạm tội hình sự và đã phạm vào tội “Cướp tài sản” quy định tại Điều 133 Bộ luật hình sự. Bởi lẽ, mặc dù Mai Văn T không trực tiếp dùng vũ lực ngay tức khắc nhưng T lợi dụng lúc anh Đoàn Văn K vừa bị đánh xong rồi vào chiếm đoạt tài sản. Về ý thức chủ quan T đã lợi dụng hoàn cảnh lúc anh K vừa bị đánh xong nghĩ T là đồng bọn của những người đã đánh mình trước đó nên anh K buộc phải giao tài sản, nếu không giao thì sẽ bị T đánh tiếp và trong trường hợp cụ thể này là đúng như suy nghĩ của T. Anh K lúc này không thể chống cự được nên đã giao tài sản cho K. Mặt khác, T đã nảy sinh ý định chiếm đoạt tài sản của anh K từ lúc T nghe K nói đang quản lý điện thoại của tài xế xe ô tô. Như vậy hành vi của Mai Văn T đã đủ yếu tố cấu thành tội “Cướp tài sản” quy định tại Điều 133 Bộ luật hình sự.
Quan điểm thứ tư, cho rằng hành vi của Mai Văn T phạm tội hình sự và phạm vào tội “Cưỡng đoạt tài sản” quy định tại Điều 135 BLHS. Theo đó, ý thức chiếm đoạt tài sản của Mai Văn T đã có từ lúc nghe anh K nói đang giữ chiếc điện thoại của tài xế xe ô tô, hơn nữa về ý thức chủ quan Mai Văn T biết rằng trong trường hợp này anh K đã lâm vào tình trạng không thể chống cự được nữa do anh K có liên quan trực tiếp đến cái chết của anh Trần Văn L và lo sợ bị đánh tiếp nữa nên buộc K phải giao tài sản (đây là dấu hiệu đặc trưng của tội “Cưỡng đoạt tài sản” (đó là có thủ đoạn khác uy hiếp tinh thần của người khác nhằm chiếm đoạt tài sản). Tội phạm hoàn thành từ khi T chiếm đoạt được chiếc điện thoại. Như vậy hành vi của Mai Văn T cấu thành tội “Cưỡng đoạt tài sản” theo quy định tại Điều 135 Bộ luật hình sự.
Qua 04 quan điểm phân tích, đánh giá nêu trên bản thân tôi cơ bản đồng tình với quan điểm thứ hai, cho rằng hành vi của Mai Văn T đã phạm tội hình sự và phạm vào tội “Công nhiên chiếm đoạt tài sản” quy định tại Điều 137 BLHS. Bởi vì xét về mặt lý luận thì T đã nảy sinh ý định chiếm đoạt tài sản từ trước, mặt khác hành vi của T là lợi dụng hoàn cảnh khách quan là do tai nạn giao thông của người quản lý tài sản để chiếm đoạt tài sản của anh Đoàn Văn K trong lúc anh K bị lâm vào tình trạng không thể quản lý được tài sản do sợ bị đánh hội đồng vì đã hoặc trực tiếp liên quan đến vụ việc tai nạn giao thông làm chết người trước đó. Rõ ràng hành vi của Mai Văn T là đã lợi dụng vào hoàn cảnh của bị hại để thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản. Hành vi của T đã đáp ứng dấu hiệu đặc trưng của tội “Công nhiên chiếm đoạt tài sản” và giá trị tài sản là 2.700.000 đồng nên hành vi của T đã phạm vào tội như đã phân tích như trên.
Tuy nhiên, để có cách nhìn đúng đắn, chính thống hơn về đường lối giải quyết về vụ án nêu trên, để cho việc áp dụng pháp luật phù hợp tôi mong nhận được nhiều ý kiến phản hồi của các đồng chí trong Ngành.
Theo kết luận định giá tài sản thì chiếc điện thoại trên có giá trị là 2.700.000 đồng.
Quá trình làm việc Mai Văn T khai nhận “do nghe được anh Đoàn Văn K nói đang giữ điện thoại của tài xế xe lúc các anh D, C, H hỏi thì nảy sinh ý định chiếm đoạt chiếc điện thoại này”. Mai Văn T không có bàn bạc việc đánh K và cũng không quen biết gì với các anh D, C, H.
Lời khai của các anh D, C, H khai cũng không bàn bạc việc đánh nhau do bức xúc thấy bạn bị chết nên đánh anh K; không quen biết gì Mai Văn T.
Anh Đoàn Văn K trình bày do mới bị đánh nên khi anh Mai Văn T hỏi điện thoại đâu thì lấy ra cầm trên tay định đưa cho T nhưng chưa kịp đưa thì T đã lấy rồi bỏ đi (đi bộ từ từ chứ không chạy). Việc lấy điện thoại ra đưa vì sợ bị đánh và nghĩ Mai Văn T là đồng bọn của những người đã đánh K lúc nãy.
Như vậy hành vi của Mai Văn T có phạm tội hình sự hay không, nếu có thì phạm tội gì?
Sau khi vụ án xảy ra có nhiều quan điểm khác nhau, nhìn chung lại có các quan điểm sau:
Quan điểm thứ nhất, cho rằng hành vi của Mai Văn T phạm tội hình sự và đã phạm vào tội “Cướp giật tài sản” quy định tại Điều 136 Bộ luật hình sự. Bởi vì, Mai Văn T đã lợi dụng lúc anh Đoàn Văn K vừa bị các anh D, C, H đánh xong thì Mai Văn T giả vờ đến gặp anh K hỏi điện thoại của tài xế xe khi K chưa kịp đưa thì T đã lấy chiếc điện thoại ngay trên trên tay của anh K rồi rời khỏi hiện trường ngay sau đó. Dấu hiệu đặc trưng là T lấy chiếc điện thoại ngay trên tay của K lúc này anh K còn quản lý được tài sản. Tội phạm đã hoàn thành từ lúc Mai Văn T đã lấy được tài sản. Hành vi của T đã đáp ứng đủ 02 dấu hiệu đặc trưng của tội “Cướp giật tài sản” đó là lấy tài sản còn trong sự quản lý của người quản lý tài sản và dấu hiệu thứ hai là nhanh chóng tẩu thoát.
Quan điểm thứ hai, cho rằng hành vi của Mai Văn T đã phạm tội hình sự và phạm vào tội “Công nhiên chiếm đoạt tài sản” quy định tại Điều 137 Bộ luật hình sự. Do đặc điểm của tội công nhiên chiếm đoạt tài sản, nên người phạm tội chỉ có một hành vi khách quan duy nhất là "chiếm đoạt", nhưng chiếm đoạt bằng hình thức công khai, với thủ đoạn lợi dụng sơ hở của người quản lý tài sản hoặc lợi dụng hoàn cảnh khách quan khác như: thiên tai, hỏa hoạn, chiến tranh, tai nạn giao thông...trong trường hợp này Mai Văn T đã lợi dụng hoàn cảnh xảy ra vụ tai nạn giao thông, lợi dụng lúc anh K vừa bị đánh xong rồi vào chiếm đoạt tài sản. Những hoàn cảnh cụ thể này không do người có tài sản gây ra mà do hoàn cảnh khách quan làm cho họ lâm vào tình trạng không thể bảo vệ được tài sản của mình, nhìn thấy người phạm tội lấy tài sản mà không làm gì được do lo sợ bị đánh hay vì bị thương tật không thể bảo vệ được tài sản mà mình đang quản lý, sở hữu. Rõ ràng hành vi của Mai Văn T đã lợi dụng hoàn cảnh bị vướng mắc, sơ hở, của người quản lý tài sản để thực hiện hành chiếm đoạt, tội phạm đã hoàn thành do T đã có được tài sản, giá trị là 2.700.000 đồng. Do vậy hành vi của Mai Văn T đã đủ yếu tố cấu thành tội “Công nhiên chiếm đoạt tài sản” theo quy định tại Điều 137 của Bộ luật hình sự.
Quan điểm thứ ba, cho rằng hành vi của Mai Văn T phạm tội hình sự và đã phạm vào tội “Cướp tài sản” quy định tại Điều 133 Bộ luật hình sự. Bởi lẽ, mặc dù Mai Văn T không trực tiếp dùng vũ lực ngay tức khắc nhưng T lợi dụng lúc anh Đoàn Văn K vừa bị đánh xong rồi vào chiếm đoạt tài sản. Về ý thức chủ quan T đã lợi dụng hoàn cảnh lúc anh K vừa bị đánh xong nghĩ T là đồng bọn của những người đã đánh mình trước đó nên anh K buộc phải giao tài sản, nếu không giao thì sẽ bị T đánh tiếp và trong trường hợp cụ thể này là đúng như suy nghĩ của T. Anh K lúc này không thể chống cự được nên đã giao tài sản cho K. Mặt khác, T đã nảy sinh ý định chiếm đoạt tài sản của anh K từ lúc T nghe K nói đang quản lý điện thoại của tài xế xe ô tô. Như vậy hành vi của Mai Văn T đã đủ yếu tố cấu thành tội “Cướp tài sản” quy định tại Điều 133 Bộ luật hình sự.
Quan điểm thứ tư, cho rằng hành vi của Mai Văn T phạm tội hình sự và phạm vào tội “Cưỡng đoạt tài sản” quy định tại Điều 135 BLHS. Theo đó, ý thức chiếm đoạt tài sản của Mai Văn T đã có từ lúc nghe anh K nói đang giữ chiếc điện thoại của tài xế xe ô tô, hơn nữa về ý thức chủ quan Mai Văn T biết rằng trong trường hợp này anh K đã lâm vào tình trạng không thể chống cự được nữa do anh K có liên quan trực tiếp đến cái chết của anh Trần Văn L và lo sợ bị đánh tiếp nữa nên buộc K phải giao tài sản (đây là dấu hiệu đặc trưng của tội “Cưỡng đoạt tài sản” (đó là có thủ đoạn khác uy hiếp tinh thần của người khác nhằm chiếm đoạt tài sản). Tội phạm hoàn thành từ khi T chiếm đoạt được chiếc điện thoại. Như vậy hành vi của Mai Văn T cấu thành tội “Cưỡng đoạt tài sản” theo quy định tại Điều 135 Bộ luật hình sự.
Qua 04 quan điểm phân tích, đánh giá nêu trên bản thân tôi cơ bản đồng tình với quan điểm thứ hai, cho rằng hành vi của Mai Văn T đã phạm tội hình sự và phạm vào tội “Công nhiên chiếm đoạt tài sản” quy định tại Điều 137 BLHS. Bởi vì xét về mặt lý luận thì T đã nảy sinh ý định chiếm đoạt tài sản từ trước, mặt khác hành vi của T là lợi dụng hoàn cảnh khách quan là do tai nạn giao thông của người quản lý tài sản để chiếm đoạt tài sản của anh Đoàn Văn K trong lúc anh K bị lâm vào tình trạng không thể quản lý được tài sản do sợ bị đánh hội đồng vì đã hoặc trực tiếp liên quan đến vụ việc tai nạn giao thông làm chết người trước đó. Rõ ràng hành vi của Mai Văn T là đã lợi dụng vào hoàn cảnh của bị hại để thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản. Hành vi của T đã đáp ứng dấu hiệu đặc trưng của tội “Công nhiên chiếm đoạt tài sản” và giá trị tài sản là 2.700.000 đồng nên hành vi của T đã phạm vào tội như đã phân tích như trên.
Tuy nhiên, để có cách nhìn đúng đắn, chính thống hơn về đường lối giải quyết về vụ án nêu trên, để cho việc áp dụng pháp luật phù hợp tôi mong nhận được nhiều ý kiến phản hồi của các đồng chí trong Ngành.