Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Đồng Naihttps://vksdongnai.gov.vn/uploads/logo-vks_2_1.png
Thứ sáu - 28/08/2026 05:32250
Ngày 10/12/2025, tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV đã thông qua Luật số 128/2025/QH15 – Luật Thi hành tạm giữ, tạm giam và cấm đi khỏi nơi cư trú. Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026 và thay thế Luật Thi hành tạm giữ, tạm giam số 94/2015/QH13. Luật gồm 74 điều, được ban hành trên cơ sở kế thừa các quy định còn phù hợp của Luật Thi hành tạm giữ, tạm giam năm 2015, đồng thời sửa đổi, bổ sung nhiều nội dung quan trọng để đáp ứng yêu cầu thực tiễn của công tác bổ trợ tư pháp và kiểm sát hoạt động tư pháp trong giai đoạn mới.
Một số điểm mới đáng chú ý như sau:
1. Bổ sung, hoàn thiện quy định về thi hành biện pháp cấm đi khỏi nơi cư trú
Một trong những điểm mới quan trọng nhất là Luật năm 2025 đã đưa biện pháp cấm đi khỏi nơi cư trú vào phạm vi điều chỉnh của Luật, bên cạnh tạm giữ và tạm giam. Đáng chú ý, Luật dành riêng Chương VII (từ Điều 38 đến Điều 44) để quy định cụ thể về trình tự thi hành lệnh; nhiệm vụ, quyền hạn của Ủy ban nhân dân cấp xã, Công an cấp xã và đơn vị quân đội; cũng như quyền, nghĩa vụ và chế tài xử lý vi phạm đối với người bị áp dụng biện pháp này. Đây là bước hoàn thiện quan trọng, tạo cơ sở pháp lý đồng bộ cho việc kiểm sát thi hành các biện pháp ngăn chặn ngoài xã hội.
2. Tăng cường bảo đảm quyền con người, quyền và lợi ích hợp pháp của người bị tạm giữ, tạm giam
Luật năm 2025 tiếp tục khẳng định nguyên tắc tôn trọng, bảo vệ quyền con người, quyền và lợi ích hợp pháp của người bị tạm giữ, người bị tạm giam trong quá trình thi hành biện pháp ngăn chặn. Các quy định về chế độ thăm gặp, tiếp xúc được hoàn thiện theo hướng cụ thể, minh bạch hơn. Luật đã thay thuật ngữ “thân nhân” bằng “người thân thích” tại Điều 22, mở rộng tối đa diện đối tượng được tiếp xúc với người bị giam giữ, quy định về việc tiếp xúc với người bào chữa, người đại diện của cơ quan lãnh sự và tổ chức nhân đạo theo những điều kiện, trình tự nhất định. Việc mở rộng và cụ thể hóa các hình thức tiếp xúc không chỉ bảo đảm quyền của người bị tạm giữ, tạm giam mà còn tạo cơ chế để gia đình, người bào chữa và các chủ thể có liên quan thực hiện tốt hơn quyền, nghĩa vụ của mình trong quá trình tố tụng.
3. Hoàn thiện quy định về chuyển giao, điều chuyển và trích xuất người bị tạm giữ, tạm giam
Luật năm 2025 bổ sung các quy định cụ thể về việc chuyển giao người bị bắt theo quyết định truy nã cho cơ quan đã ra quyết định; xử lý trường hợp có quyết định dẫn độ của cơ quan có thẩm quyền; điều chuyển người bị tạm giữ, tạm giam giữa các cơ sở giam giữ. Đặc biệt, Luật quy định rõ thủ tục trích xuất không chỉ phục vụ công tác giam giữ, điều tra, truy tố, xét xử mà còn để tham gia thực hiện các giao dịch dân sự hợp pháp. Điểm mới này giúp tháo gỡ nhiều "điểm nghẽn" thực tiễn, bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người bị giam giữ.
4. Hoàn thiện quy định về tiếp nhận, phân loại và quản lý người bị tạm giữ, tạm giam
Luật quy định chi tiết trách nhiệm của cơ sở giam giữ trong việc tiếp nhận, kiểm tra hồ sơ, khám sức khỏe và lập hồ sơ quản lý ngay từ giai đoạn đầu. Đối với người dưới 18 tuổi, Luật nghiêm ngặt quy định việc giam giữ chung với người trưởng thành chỉ được thực hiện trong trường hợp đặc biệt thiết yếu để bảo đảm an toàn cho chính người chưa thành niên. Bên cạnh việc bố trí giam giữ riêng theo các đặc thù giới tính, Luật cho phép thu thập dữ liệu sinh trắc học hiện đại (mống mắt, ADN, giọng nói) trong trường hợp chưa có thông tin trên cơ sở dữ liệu căn cước. Điều này hỗ trợ đắc lực cho công tác quản lý của cơ sở giam giữ và hoạt động kiểm sát.
5. Tổ chức lại hệ thống cơ quan thực hiện nhiệm vụ, tăng cường trách nhiệm của Công an cấp xã
Luật năm 2025 sửa đổi hệ thống tổ chức thi hành theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả. Theo đó, mô hình cơ quan quản lý thi hành tạm giữ, tạm giam ở cấp huyện được lược bỏ để phù hợp với định hướng tinh giản bộ máy. Ngược lại, Ủy ban nhân dân cấp xã, Công an cấp xã và một số đơn vị quân đội trong lực lượng vũ trang được giao vai trò nòng cốt, trực tiếp thực hiện nhiệm vụ thi hành biện pháp cấm đi khỏi nơi cư trú. Sự thay đổi này phản ánh xu hướng đưa công tác quản lý, giám sát đối tượng về sát cơ sở, phát huy sức mạnh của hệ thống chính trị địa phương.
Luật Thi hành tạm giữ, tạm giam và cấm đi khỏi nơi cư trú số 128/2025/QH15 là bước hoàn thiện quan trọng trong hệ thống pháp luật về các biện pháp ngăn chặn trong tố tụng hình sự. Những sửa đổi, bổ sung của Luật không chỉ khắc phục những bất cập của luật cũ, mà còn đáp ứng yêu cầu thực tiễn trong giai đoạn mới: tinh gọn bộ máy, đẩy mạnh chuyển đổi số, bảo đảm tốt hơn quyền con người và tối ưu hóa hiệu quả phòng, chống tội phạm.
Đây là cơ sở pháp lý đặc biệt quan trọng để các cơ quan tiến hành tố tụng, trong đó có ngành Kiểm sát nhân dân, thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ kiểm sát việc tuân theo pháp luật, bảo đảm hoạt động tạm giữ, tạm giam và áp dụng biện pháp ngăn chặn được thực hiện đúng người, đúng tội, đúng pháp luật./.
QĐ về việc công bố công khai số liệu giao bổ sung dự toán chi ngân sách nhà nước năm 2026 (kinh phí đào tạo, bồi dưỡng cán bộ) của Văn phòng VKSND thành phố Đồng Nai
